جزئیات کلیدی اعتراضات:
آغاز حرکت: جنبش اعتراضی از یکشنبه، ۱۹ آبان، در سراسر پاکستان آغاز میشود.
رهبران معترض: محمود خان اچکزی (رئیس TTAP و رئیس حزب PkMAP) و سناتور علامه راجا ناصر عباس (رئیس MWM) مردم را به موضعگیری فراخواندند.
استدلال اپوزیسیون:
اچکزی: پارلمان فعلی در حال «حمله به قانون اساسی» است. ما برای حفظ قانون اساسی سوگند خوردهایم و «اراده مردم» تصمیم نهایی را خواهد گرفت.
عباس: نهادهای دموکراتیک «فلج شدهاند» و متمم ۲۷ قانون اساسی به «قدرتمندان» قدرت بیشتری میدهد.
شعار اصلی: «برتری قانون اساسی».
بررسی مفاد جنجالی متمم ۲۷ (به نقل از وزیر قانون):
لایحه متمم ۲۷، که در سنا مطرح و به کمیتههای مشترک ارجاع شد، ۵ حوزه کلیدی را هدف قرار داده است:
قوه قضائیه: ایجاد یک دادگاه قانون اساسی فدرال برای رسیدگی به مسائل اساسی (برای کاهش بار کاری دادگاههای عالی) و انتقال اختیار انتقال قضات دادگاه عالی به کمیسیون قضایی پاکستان (JCP).
نیروهای مسلح (ماده ۲۴۳):
حذف پست رئیس کمیته مشترک رؤسای ستاد (CJCSC) پس از پایان دوره فعلی (۲۷ نوامبر ۲۰۲۵) و واگذاری نقش «رئیس نیروهای دفاعی» به رئیس ستاد ارتش.
ایجاد القاب مادامالعمر افتخاری (مثل «مارشال میدانی») برای قهرمانان ملی.
مدیریت استانی: افزایش سقف تعداد وزرای کابینه استانی از ۱۱٪ به ۱۳٪.
انتقادات و نگرانیها:
انتقاد PTI: حزب تحریک انصاف این متمم را «حمله» به پارلمان و تلاشی برای بازپسگیری اختیارات استانی (مانند آموزش و برنامهریزی جمعیت) میداند.
نگرانیهای کلیدی (درز شده توسط PPP): این متمم شامل مواردی مانند حذف حمایت از سهم استانی در NFC است.
نکته مهم: علیرغم مخالفتها، وزیر امور پارلمانی تضمین داده است که متمم ۱۸ (حقوق استانها) از طریق متمم ۲۷ لغو نخواهد شد.