به نقل از زاهد حسین؛ نویسنده و مقاله نویس در روزنامه دان : تسلط خانوادگی در سیاست پاکستان چیز جدیدی نیست. اما نوع حکومت خانوادگی رایج در ایالت پنجاب که نصف جمعیت پاکستان را در خود جای داده است، داستان یک ساختار قدرت ارتجاعی را روایت میکند که در آن نواز شریف؛ رییس حزب مسلم لیگ نواز و دخترش مریم نواز؛ سروزیر ایالت پنجاب تصمیمات مهم سیاسی را با نادیده گرفتن اصول دموکراسی در جلسات خانوادگی میگیرند.
به نظر میرسد که اکثر پروژههای بزرگ دولتی عمرانی در حوزه آموزشی، سلامت و زیرساخت ها در این ایالت به نام یکی از این دو نفر نامگذاری شدهاند.
همچنین اقدام برای نامگذاری برخی از پروژههای قدیمی نیز به نام سروزیر و رئیس حزب مسلم لیگ نواز در حال انجام است.
دولت ایالتی پنجاب با به نمایش گذاشتن تصاویر بزرگی از مریم نواز و پدرش نواز شریف در حال اجرای یک کمپین بزرگ تبلیغاتی گسترده است که عملکرد خود را در بخشهای مختلف با آب و تاب فراوان بیان میکند.
این کمپین ظاهراً با هزینه دولت اجرا میشود. اخیراً پوسترهایی در این ایالت به نمایش گذاشته شده است که مریم نواز را «مادر ملت» مینامند. اگرچه سیاست موروثی در پاکستان رایج است اما این کشور به ندرت شاهد چنین تبلیغات گسترده به نفع یک خانواده سیاسی بوده است.
قرار دادن تصاویر شخصی در تبلیغات تحت حمایت دولت و نامگذاری و سوء استفاده سیاسی از پروژهها که از بودجه دولتی تامین مالی میشود در بسیاری از کشورها غیرقانونی تلقی میشود.
سیاستمداران در دولت نباید از موقعیتهای خود برای منافع شخصی، حزبی یا مالی استفاده کنند. پاکستان یک کشور پادشاهی یا یک سرزمین ارباب رعیتی نیست که مردم در برابر حاکمان خود سر تعظیم فرود آورند.
این تصور وجود دارد که این کشور در واقع به یک سرزمین ارباب رعیتی تبدیل شده است که در آن اصول و ارزشهای اخلاقی زیر پا گذاشته میشود.
قدرت سیاسی پاکستان در دستان عمو و برادرزاده متعلق به خانواده شریف یعنی شهباز شریف؛ نخستوزیر و مریم نواز؛ سروزیر پنجاب، مهمترین ایالت این کشور است.
اما آیا این امر بدون حمایت نهاد حاکمیت( ارتش)امکانپذیر است؟
این کمپین تبلیغاتی محدود به خاندان شریف نیست بلکه شامل فرمانده ارتش نیز میشود. به نظر میرسد این تلاش ها بخشی از یک طرح هماهنگ برای تقویت ساختار قدرت نظام ترکیبی باشد.
مشخص است که چه کسی قدرت واقعی را در پشت صحنه در پاکستان در دست دارد. به نظر میرسد خانواده شریف با ایفای نقش ثانویه مشکل چندانی ندارند. زیرا که آنها فقط با کمک حاکمیت پشت پرده به قدرت بازگشتهاند.
مهمتر از همه خاندان شریف فراموش کردهاند که در گذشته چندین بار توسط همین حاکمیت پشت پرده از قدرت حذف شدهاند. با این حال جذابیت قدرت آنقدر قوی است که آنها گذشته تلخ خود را فراموش کردهاند.
خاندان شریف در تلاشها برای رسیدن به قدرت نقش زیادی در تضعیف دموکراسی داشتهاند.
بازگشت آنها به قدرت نتیجه دستکاری در انتخابات سال ۲۰۲۳ است که نشان میدهد این خاندان از حمایت مردمی محروم هستند.
کمتر از ۴ سال حزب مسلم لیگ نواز توانست بار دیگر به قدرت برسد. تشکیلات جدید پس از برکناری عمران خان؛ نخست وزیر سابق از پارلمان از طریق رأی عدم اعتماد توسط عناصر قدرتمند پشت پرده در عرصه سیاسی پاکستان بار دیگر ظهور پیدا کرد.
در پی زدوبندهای سیاسی پشت پرده، شهباز شریف؛ برادر کوچک نواز شریف برای دومین بار به سمت نخست وزیری منصوب شد.
استقبال بسیار کم مردم از شخص نواز شریف در انتخابات سال ۲۰۲۳ این فرصت را برای برادرش شهباز بوجود آورد تا برای دومین بار به سمت نخست وزیر برسد. در غیر این صورت نواز شریف قصد داشت برای چهارمین بار نخست وزیر پاکستان شود.
بیشتر اعضای خانواده شریف که قبلاً محکوم و زندانی شده بودند، اکنون بخشی از ساختار قدرت هستند، اگرچه نواز شریف تصمیم گرفته است که در پسزمینه باقی بماند و حزب را رهبری کند به نظر میرسد او از اینکه دخترش اولین سروزیر زن ایالت پنجاب شده بسیار خرسند است.
رویدادها به طرز چشمگیری تغییر کردند و این خانواده که زمانی به دلیل فسادهای مالی یدنام شده بود بار دیگر جایگاه خود را در راهروهای قدرت پیدا کرد.
نواز شریف که سه بار در سه دهه در قدرت بوده است برای آخرین بار در سال ۲۰۱۷ توسط دیوان عالی کشور برکنار و در یک حکم بحثبرانگیز از تصدی مناصب دولتی به صورت مادامالعمر محروم شد. او به همراه دختر و دیگر اعضای خانوادهاش به چندین فقره فساد مالی محکوم شده بود.
اما پس از زدوبندهای سیاسی همه این پروندهها حذف شده و زمینه برای قدرتیابی این خاندان در ساختار سیاسی پاکستان بار دیگر فراهم شد.
