در روزهای اخیر، دستکم سه گروه بی نام و نشان یا کم شناخته شده در ایالت خیبر پختونخواه پاکستان ظاهر شدهاند که مسئولیت برخی حملات را در مناطقی بر عهده گرفتهاند که پیشتر معمولاً محل فعالیت تحریک طالبان پاکستان و اتحاد المجاهدین پاکستان بود.
همزمان، در کانالهای رسانهای تحریک طالبان پاکستان سکوتی غیرمعمول مشاهده میشود. خبرنامه روزانه این گروه با عنوان «منزل» طی چندین روز هیچ اطلاعاتی درباره حملات منتشر نکرده و پیامهای مربوط به «عملیات خندق» نیز از ۲۷ اکتبر متوقف شده است.
این گروه تاکنون توضیحی درباره این سکوت ارائه نکرده است.
با این حال، خبرنامه «منزل» در تاریخ ۲۲ نوامبر در اشارهای مبهم، تنها اعلام کرد که یک حمله در منطقه بنّو توسط «طالبان» انجام شده است، بیآنکه مسئولیت آن را بهطور مستقیم به تحریک طالبان پاکستان نسبت دهد. این نخستین بار پس از ۲۷ اکتبر بود که این گروه نشانهای از پذیرش مسئولیت یک حمله را بروز داد.
در ۱۷ نوامبر نیز کانال تلگرامی «ضرب مومن» – از حامیان تحریک طالبان پاکستان – چندین بهروزرسانی از تاریخ ۳۱ اکتبر منتشر کرد که شامل ادعاهای حمله و فعالیت تبلیغی گروههای نوظهور همچون «دفاعالقدس»، «انصارالجهاد» و «تحریک نیروی لبیک پاکستان» بود.
علاوه بر این، گروه دیگری با نام «نیروهای حفاظت امارت اسلامی» نیز از ۲۹ اکتبر فعالیت رسانهای خود را آغاز کرده و مسئولیت چندین حمله در شمال و جنوب وزیرستان، تانک، دیر، پیشاور و خیبر را بر عهده گرفته است؛ مناطقی که معمولاً محل فعالیت تحریک طالبان پاکستان بودهاند.
این تحولات نشان میدهد که یا گروههای بزرگتر همچون طالبان پاکستان حملات خود را با نامهای جدید منتشر میکنند، یا اینکه شاخهها و گروههای انشعابی جدید در حال ظهورند؛ بهویژه اکنون که ادعاهای حملات از سوی تحریک طالبان پاکستان کاهش یافته است.
گروه دفاع القدس
گروه «دفاع القدس» که آن را «لشکر دفاع» نیز نامیدهاند، بین ۳۱ اکتبر تا ۲۰ نوامبر چندین حمله علیه نیروهای ارتش پاکستان را بر عهده گرفت. این گروه مدعی است که این حملات واکنشی به «حمایت ادعایی ارتش پاکستان از اسرائیل» و «کشتار فلسطینیان» است.
این گروه خود را حامی سرسخت فلسطین معرفی کرده و پیامهایش با نام سخنگویی با عنوان «ابوعبیده پاکستانی» منتشر میشود.
کانال تلگرامی آن از ۳۰ اکتبر فعال شده است، ولی مشخص نیست این گروه در همان تاریخ تشکیل شده یا پیش از آن وجود داشته است.
هرچند این گروه از شعارهای حمایت از فلسطین بهره میگیرد، اما ادعاهای حملاتی آن عمدتاً در مناطقی مطرح شده که محل سنتی فعالیت تحریک طالبان پاکستان بوده است.
براساس گزارش «ضرب مومن»، این گروه در ۳۰ اکتبر حملات هماهنگی در دیر، خیبر و لکی مروت انجام داده و پس از آن در ۶ نوامبر در بنو و باجور عملیات دیگری انجام داده است.
در ۹ نوامبر نیز یک حمله بزرگ علیه کاروان نظامی در بنو گزارش شد که در آن به ادعای گروه بیش از ۱۰ نظامی کشته شدند.
این گروه همچنین ویدئویی منتشر کرد که در آن افراد مسلح با بیان اظهاراتی علیه دولت و ارتش پاکستان، از ادامه «جهاد» خبر داده و مدعی میشوند به شهروندان عادی آسیب نخواهند رساند. در پایان این ویدئو، یک افسر پلیس در بنو اعدام میشود.
گروه انصارالجهاد
«انصارالجهاد» یک گروه تازه تاسیس شده است که نخستین بار در سال ۲۰۲۳ و همزمان با تشدید عملیات ضدتروریستی علیه طالبان پاکستان مطرح شد.
این گروه اعلام کرده بود که قصد تشدید درگیری میان گروههای پاکستانی را ندارد و در مقابل، با جذب جنگجویان خارجی، حملات علیه نیروهای امنیتی پاکستان را تقویت خواهد کرد.
اکنون و با کاهش رسانهای تحریک طالبان پاکستان بهنظر میرسد این گروه پس از دورهای سکوت، دوباره فعال شده است.
طبق گزارش ضربمومن، این گروه بین ۲ تا ۱۵ نوامبر چندین حمله در باجوڑ، شمالی و جنوبی وزیرستان بر عهده گرفته است. سخنگوی آن «عبدالله انصاری» همان چهرهای است که در ۲۰۲۳ مطرح شده بود.
تحریک نیروی لبیک پاکستان
«تحریک نیروی لبیک پاکستان» گروهی تازه است که ابتدا تصور میشد شاخه نظامی حزب مذهبی «تحریک لبیک پاکستان» باشد، اما این گروه در ویدئویی که ۲۰ نوامبر منتشر کرد اعلام نمود که هیچ ارتباط تشکیلاتی با پاکستان ندارد؛ هرچند بسیاری از اعضای آن سابقاً از هواداران شهرک لبیک پاکستان بودهاند.
تحریک لبیک پاکستان اخیرا از سوی دولت پاکستان ممنوع الفعالیت شد.
این گروه اعلام کرده حملات خود را در واکنش به سرکوبی تظاهرات حامی فلسطین توسط حاکمیت پاکستان انجام میدهد.
تحریک نیروی لبیک پاکستان نیز در واکنش به این رخدادها، از تحریک لبیک پاکستان خواسته بود که از مسیر اعتراضات مسالمتآمیز خارج شده و «مبارزه مسلحانه» را اتخاذ کند؛ اقدامی که تحلیلگران آن را تلاش تحریک طالبان پاکستان برای گسترش نفوذ در ایالت پنجاب ارزیابی میکنند.
براساس ادعاهای منتشرشده در ضرب مومن، این گروه بین ۳۱ اکتبر تا ۱۶ نوامبر چندین حمله در پشاور و دیره اسماعیلخان انجام داده است.
آیا گروههای قدیمی با نامهای جدید فعالیت میکنند؟
ظهور این گروههای جدید در زمانی صورت میگیرد که فعالیت رسانهای طالبان پاکستان به شکل چشمگیری کاهش یافته است. این مسئله احتمال هایی را مطرح کرده است، از جمله اینکه ممکن است گروههای بزرگتر در جریان مذاکرات افغانستان و پاکستان، از نامهای جدید برای ادامه حملات استفاده کنند یا اینکه گروههای کوچکتر برای پر کردن خلأ موجود فعال شده باشند.
با این حال به نظر میرسد برخی از این گروههای افراطی سلفی با استفاده از شعارهای حمایت از فلسطین تلاش دارند بر نفوذ خود در پاکستان به ویژه ایالت خیبر پختونخواه و بلوچستان بیفزایند.
