صندوق بین المللی پول بار دیگر با لحن انتقادی، عملکرد نهادهای حکومت پاکستان را زیر ذرهبین قرار داده است.
این صندوق در جدیدترین گزارش خود که عمدتاً بر عملکرد دو ساله «اداره مالیات» (نیب) متمرکز است، با بیان حجم گسترده فرار مالیاتی قشر ثروتمند در پاکستان اعلام کرد که این نهاد بین المللی با سختگیری های خود بر دولت پاکستان طی سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ حدود ۵.۳ تریلیون روپیه دارایی ملی را از ثروتمندان بازیابی کرده است. با این حال، این نهاد بینالمللی میگوید فساد در سطوح فردی و ساختاری از بالا تا پایین آنچنان گسترده شده که اگر پاکستان واقعاً برای مقابله با آن اقدام کند، تولید ناخالص داخلی کشور میتواند در مدت پنج سال سالانه ۵ تا ۶.۵ درصد رشد کند.
گزارش صندوق بین المللی پول به سازوکارهای مالی ارتش و ایالات نمیپردازد و تمرکز آن تنها بر نهادهای دولت فدرال در اسلام آباد است.
نابرابری اقتصادی؛ مشابه همان یافتههای گزارش برنامه توسعه سازمان ملل
این گزارش صندوق در بسیاری موارد با گزارش سال ۲۰۲۱ برنامه توسعه سازمان ملل متحد همخوانی دارد.
بر اساس آن گزارش، اگرچه در چهار سال گذشته دولتها تغییر کردهاند و قانون اساسی دستخوش اصلاحات شده، اما نظام ناکارآمد حکمرانی و ساختارهای فساد همچنان پابرجا مانده است.
.برنامه توسعه سازمان اعلام کرده بود که ۲۰ درصد جمعیت کشور از ۵۰ درصد درآمد ملی بهرهمند میشوند و تنها یک درصد از طبقه اشرافی ۹ درصد درآمد ملی را در اختیار دارد. همچنین سهم ۲۰ درصد مردم فقیر فقط ۷ درصد از کل درآمد است.
در حالی که در کشورهای همسایه طبقه متوسط رو به رشد است، در پاکستان سهم این طبقه از ۴۲ درصد به ۳۶ درصد کاهش یافته و نرخ فقر از ۳۹ درصد به حدود ۴۵ درصد افزایش یافته است.
طبقه اشرافی در پاکستان
صندوق بین المللی پول و برنامه توسعه سازمان ملل تصویری مشابه از ساختار اقتصادی پاکستان ارائه میکنند؛ ساختاری که در آن بخش خصوصی بزرگ، مالکان عمده اراضی، طبقه سیاسی و اقتصاد وابسته به نهادهای نظامی نقش محوری دارند.
این گروههای ذینفوذ با شکلدادن یک «کارتل اشرافی» از معافیتهای مالیاتی، دسترسی آسان به سرمایه، امتیازات در زمین و خدمات بهرهمند میشوند.
گفته میشود این امتیازات سالانه حدود ۱۷.۵ میلیارد دلار ارزش دارد. بر اساس برآوردها، حذف همین امتیازات میتواند درآمد ملی را سالانه ۶ درصد افزایش دهد.
خواستههای صندوق بینالمللی پول
صندوق بین المللی پول از حاکمیت پاکستان که این ساختار (نظام اشرافی) را بهوجود آوردهاند میخواهد که برای منافع میلیونها شهروند محروم و فقیر، دست به اصلاحات گسترده بزنند؛ مطالبهای که به باور بسیاری، همانند کشیدن استخوان از دهان شیر یا گرفتن نیشکر از خرطوم فیل است.
نقش بیسوادی مردم در تقویت نظام اشرافی
مردم پاکستان که اکثراً بیسواد یا کم سواد هستند درکی از گزارشهای اقتصادی دولت مرکزی که به زبان انگلیسی است ندارند. بیش از ۹۸ درصد مردم توانایی خواندن یا فهم این گزارشها را ندارند. این بیسوادی گسترده، از نگاه طبقه حاکم، نه یک ضعف بلکه نعمتی است که جامعه را در خواب نگاه میدارد.
تلاش حاکمیت پاکستان برای انحراف افکار عمومی از موضوعات اصلی
برای دور نگهداشتن توجه مردم عادی از مسائل اصلی، موضوعات فراوانی پیشِرو گذاشته میشود از جمله،
اختلافات مذهبی، مباحث مربوط به تقسیم منابع بین ایالت ها، شعارهای دموکراتیک، اینکه پاکستان دارای منابع زیرزمینی وسیع است، پروژههای توسعهای، سیاست خارجی موفق، اصلاحات قانون اساسی و تبلیغ قدرت نظامی این کشور.
همه این کارها باعث میشود تا توجه مردم از سوء استفاده طبقه نخبه و ثروتمند برای جمع آوری ثروت از طریق زد و بندهای سیاسی پشت پرده غافل بمانند.
