سردار اویس لغاری، وزیر برق پاکستان، روز جمعه در یک نشست خبری اعلام کرد که با وجود تأمین ۱.۲۲۵ تریلیون روپیه تأمین مالی جدید از بانکهای تجاری برای کاهش بدهی چرخشی، بخش برق کشور تا هشت سال آینده در برابر نوسانات نرخ ارز آسیبپذیر باقی خواهد ماند. این آسیبپذیری عمدتاً ناشی از سرمایهگذاریهای متصل به دلار، به ویژه پروژههای بزرگ تولید برق که تحت دالان اقتصادی چین و پاکستان (CPEC) پس از سال ۲۰۱۵ راهاندازی شدهاند، است.
ریسک ارزی در پروژههای چینی
وزیر لغاری خاطرنشان کرد که این پروژهها، با ظرفیت تولید بیش از ۱۱,۰۰۰ مگاوات، نرخهای تعرفه و بازپرداخت بدهی مبتنی بر دلار دارند.
تأثیر نرخ ارز: او اشاره کرد که هنگام امضای قراردادها در دوره دولت PML-N، نرخ ارز حدود ۱۰۰ روپیه در برابر یک دلار بود. وی افزود: «اگر نرخ ارز ثابت میماند، هزینه ظرفیت (capacity charge) ۱۸ روپیه به ازای هر واحد امروزی، ۸ تا ۹ روپیه کمتر بود.»
وزیر در مورد پیگیری بازنگری قراردادهای پس از سال ۲۰۱۵ (برخلاف آنچه برای نیروگاههای مستقل قدیمی انجام شد) اظهار نظری نکرد، اما تأیید کرد که اسلامآباد تاکنون در جلب امتیازات از پکن در مورد شرایط برق CPEC موفقیت چندانی نداشته است.
جزئیات تأمین مالی و کاهش بدهی چرخشی
وزیر لغاری تأیید کرد که تأمین مالی سندیکایی ۱.۲۲۵ تریلیون روپیهای جدید با ۱۸ بانک تجاری با نرخ کیبور منهای ۰.۹ درصد نهایی شده و با صندوق بینالمللی پول (IMF) نیز در میان گذاشته شده است. این تسهیلات جدید جایگزین بدهی قبلی و گرانتر (۶۶۰ میلیارد روپیه با نرخ کیبور مثبت ۲.۵ تا ۴ درصد) از شرکت هلدینگ برق میشود.
کاهش چشمگیر بدهی: وزیر پیشبینی کرد که با تزریق این مبلغ، باقیمانده بدهی چرخشی – که اکنون حدود ۴۰۰ میلیارد روپیه تخمین زده میشود – میتواند بسیار زودتر از هدفگذاری قبلی شش ساله به صفر برسد. او گفت که این بدهی از ۲.۴ تریلیون روپیه در مارچ ۲۰۲۴ به رقم فعلی کاهش یافته است.
عوامل کاهش: لغاری کاهش ۸۰۰ میلیارد روپیهای بدهی را به سه عامل اصلی نسبت داد: ۲۴۲ میلیارد روپیه از طریق بهبود عملکرد شرکتهای برق، ۱۷۵ میلیارد روپیه از طریق ثبات اقتصاد کلان و کاهش نرخ بهره، و ۳۶۳ میلیارد روپیه از طریق بازنگری قراردادهای نیروگاههای مستقل قدیمی.
انتقاد و اصلاحات تعرفهای
وزیر برق دولت قبلی (PTI) را مورد انتقاد قرار داد و مدعی شد که بدهی چرخشی از ۱.۱ تریلیون روپیه در سال ۲۰۱۸ به ۲.۲۸ تریلیون روپیه تا سال ۲۰۲۲ به دلیل ناکارآمدی و سوءمدیریت افزایش یافته بود.
کاهش تعرفهها: او همچنین ادعا کرد که اصلاحات تعرفهای باعث کاهش ۳۸ درصدی نرخ برق برای کاربران صنعتی و ۱۱ تا ۱۸ درصدی برای دستههای مختلف خانگی و تجاری شده است.
خورشیدیسازی: به گفته وی، بیش از ۶ میلیون مصرفکننده با نصب پنلهای خورشیدی، مصرف خود را به زیر ۲۰۰ واحد در ماه رساندهاند و تعداد مصرفکنندگان حمایتشده (مشمول یارانهها) از ۱۲ میلیون به ۱۸ میلیون نفر افزایش یافته است.
او در پایان افزود که سربار خدمات بدهی ۳.۲۳ روپیهای به ازای هر واحد، طی پنج تا شش سال آینده به تدریج حذف خواهد شد.
