بسیاری از کشورهای عربی اکنون خطر فزاینده اسرائیل را احساس میکنند؛ معاهده دفاعی اخیر بین عربستان و پاکستان که این هفته اعلام شد، در واقع بکارگیری سلاح های هستهای پاکستان را به بخشی از امنیت منطقه خاورمیانه گره زده است.
به گزارش رویترز، کارشناسان معتقدند که معاهدهٔ استراتژیک دفاعی میان پاکستان و عربستان عملاً منابع مالی ریاض را به ارتش پاکستان پیوند زده است.
جزئیاتی از این معاهده تاکنون منتشر شدهاست اما قبلا طبق سیاست راهبردی هستهای پاکستان، تسلیحات هستهای این کشور تنها علیه دشمن دیرینهاش، هند، به کار خواهند رفت.
با این حال، عربستان ظاهراً اشاره میکند که از این معاهده به عنوان یک سپر هستهای نامرئی برای حفظ تمامیت ارضی کشور در برابر متخاصم بهره مند خواهد شد، در حالی که کارشناسان میگویند اسرائیل (که به طور گسترده به عنوان تنها قدرت هستهای شناخته شده در خاورمیانه محسوب میشود)این وضعیت را از نزدیک با حساسیت دنبال میکند.
خواجه محمد آصف؛ وزیر دفاع پاکستان به «رویترز» گفت که تسلیحات هستهای بخشی از این معاهده نیستند. وی افزود که کشورهای دیگر کشورهای دیگر خلیج فارس میتوانند به این معاهده بپیوندند. وی تأکید کرد که هدف از این معاهده تنها دفاعی است نه تهاجمی و اگر هر یک از طرفین در معرض خطر قرار گیرند، معاهده قطعاً فعال خواهد شد.
اما عربستان ممکن است به این موضوع از زاویهای متفاوت نگاه کند. کشورهای عربی پس از حملات اخیر اسراییل به قطر از سیاست توسعه طلبانه اسرائیل وحشت زده شدهاند. عربستان نیز اعلام کرده است که اگر رقیبش، ایران، تسلیحات هستهای به دست آورد، آن هم چنین خواهد کرد.
وقتی رویترز پرسید آیا پاکستان اکنون متعهد به اعطای تضمین هستهای به عربستان است، یک مقام ارشد سعودی گفت این توافق، معاهدهای جامع دفاعی است که تمام ابزارهای نظامی را در بر میگیرد.
کارشناسان میگویند که اعتماد کشورهای عربی حوزه خلیج فارس به آمریکا برای تامین امنیت کشور آنها به شدت کاهش یافته است.
حسن الحسن، پژوهشگر ارشد سیاست خاورمیانه در مؤسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک لندن، گفته است که از منظر سعودی، هدف این است که خلأ راهبردی و دفاعی معمول در برابر اسرائیل — قدرت هستهای منطقه — پر شود.
در بیانیهای از سوی مسئواان ارشد عربستان آمده که هدف این معاهده «گسترش جنبههای همکاری دفاعی میان دو کشور و تقویت دفاع مشترک» است؛ دفتر رسانهای دولت سعودی فوراً اظهار نظری نکرد که آیا تسلیحات هستهای پاکستان بخشی از این معاهده هستند یا خیر.
از سوی دیگر مقامات سیاست خارجیِ واشینگتن و اسرائیل نیز بلافاصله اظهار نظر نکردند. این معاهده ممکن است در هند و ایران نیز نگرانیهایی ایجاد کند.
