دیپلماسی در میدان جنگ؛ نقش کلیدی پاکستان در میانجی‌گری میان ایران و آمریکا

باقر سجاد

از پیام‌رسانی ساده تا میانجی‌گری فعال

نقش پاکستان در تنش‌های ایران و آمریکا که پیش از این صرفاً به انتقال پیام محدود بود، از اسفندماه گذشته و با آغاز جنگ تمام عیار تغییر کرد. حالا اسلام‌آباد با میزبانی از هیئت های دیپلماتیک، رسماً به عنوان «پل ارتباطی» بین واشنگتن و تهران عمل می‌کند.

چرا پاکستان؟

موقعیت جغرافیایی: همسایگی با ایران و نزدیکی استراتژیک به خلیج فارس.

روابط دوجانبه: حفظ پیوندهای امنیتی دیرینه با آمریکا همزمان با میزبانی از دفتر حافظ منافع ایران در واشنگتن.

سابقه تاریخی: تجربه میانجی‌گری در بحران گروگان‌گیری، جنگ ایران و عراق و تنش‌های ایران و عربستان.

چالش‌های پیش رو؛ فراتر از یک نشست ساده

کارشناسان معتقدند میانجی‌گری موفق به عوامل زیر بستگی دارد:

۱. اعتبار و بی‌طرفی: جلب اعتماد همزمان یک ابرقدرت (آمریکا) و طرف تحت فشار (ایران).

۲. مدیریت فرآیند: برخلاف مذاکرات قدیمی، اکنون ارتباطات لحظه‌ای با پایتخت‌ها می‌تواند مواضع را در حین جلسه تغییر دهد.

۳. فراتر از آتش‌بس: توافق پایدار باید موضوعات پیچیده‌ای مثل تحریم‌ها، دسترسی دریایی و مسائل هسته‌ای را حل کند.

دستاورد فعلی

تلاش های «شهباز شریف» و «عاصم منیر» (فرمانده ارتش) با تحسین جهانی از سوی سازمان ملل، کرملین و پکن روبرو شده است. با این حال، تحلیلگران هشدار می‌دهند که پاکستان اگرچه در «تسهیل گفتگو» خبره است، اما تبدیل این گفتگوها به یک «توافق نهایی و ساختارمند» چالشی بزرگ خواهد بود.

خلاصه کلام: پاکستان از یک بازیگر امنیتی به یک بازیگر دیپلماتیک تغییر هویت داده تا از سرایت آتش جنگ به مرزهای خود و فروپاشی اقتصادی منطقه جلوگیری کند.