پرونده ایران و آمریکا؛ فراتر از یک نشست نافرجام

۲۵ فروردین ۱۴۰۵

پایان زود هنگام مذاکرات اسلام‌آباد با واکنش های متفاوتی روبرو شد؛ برخی آن را شکست قطعی و برخی آغاز یک مسیر طولانی می‌دانند. اما واقعیت چیست؟

نقاط کور و گره‌های اصلی مذاکرات:

مسئله هسته‌ای: جی.دی ونس (معاون ترامپ) تنها بر موضوع هسته‌ای تمرکز کرد و توپ را به زمین ایران انداخت.

تنگه هرمز: ترامپ در فضای مجازی بر مسدودسازی این آبراه استراتژیک تأکید دارد که نشان می‌دهد هرمز یکی از اصلی‌ترین بن بست‌های واشنگتن است.

جبهه لبنان: آتش‌بس در لبنان همچنان به عنوان یک متغیر بحران ساز در حاشیه مذاکرات باقی مانده است.

چرا طرفین به تداوم آتش‌بس نیاز دارند؟

آمریکا: ترامپ با شبح افزایش قیمت نفت و انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره روبروست؛ او نمی‌تواند هزینه‌های یک جنگ فرسایشی را به پایگاه رای خود تحمیل کند.

ایران: علیرغم عملکرد نظامی خیره کننده، تهران با چالش تحریم‌ها، اقتصاد ضعیف و ضرورت بازسازی پس از جنگ مواجه است.

تغییر موازنه قدرت در منطقه:

محدودیت قدرت آمریکا: این واقعیت که یک ابرقدرت تنها چند هفته پس از آغاز جنگ، بدون دستیابی به اهداف نظامی اش (برخلاف عراق و افغانستان) پای میز مذاکره نشست، نشان‌دهنده ضعف آمریکاست است.

آرایش جدید در خلیج‌فارس: ناتوانی

واشنگتن در حفاظت کامل از متحدانش در برابر حملات ایران، کشورهای عربی را به سمت ائتلاف های جدید سوق داده است (مانند همکاری‌های دفاعی اخیر عربستان و امارات با پاکستان و هند).

چشم‌انداز آینده:

شکاف در شورای همکاری خلیج فارس: تضاد رویکرد امارات (همسو با اسرائیل) و عربستان (حمایت از مذاکرات اسلام‌آباد) آشکارتر شده است.

خطر انفجار «خیابان‌های عربی»: اگرچه افکار عمومی منطقه فعلاً آرام است، اما فقدان یک راهکار سیاسی پایدار می‌تواند به زودی باعث خیزش های مردمی شود.

نتیجه‌گیری: منطقه در حال تجربه یک «ریست» بزرگ است. چه جنگ از سر گرفته شود و چه نشود، نفوذ ایران و بازتعریف ائتلاف های امنیتی، واقعیت جدید خاورمیانه خواهد بود.

تحلیل هوشمند