ابراز خوش‌بینی شهباز شریف هم‌ زمان با تلاش آمریکا و ایران برای حل اختلافات

شهباز شریف، نخست‌ وزیر پاکستان، روز چهارشنبه ابراز امیدواری کرد که فرآیند صلح میان آمریکا و ایران به نتیجه‌ای موفقیت‌ آمیز برسد. این در حالی است که مذاکره‌ کنندگان در تلاش هستند تا به جنگی که پس از حملات ۲۸ فوریه آمریکا و اسرائیل به ایران، منطقه خلیج فارس را در برگرفت برای همیشه پایان دهند.

نخست‌ وزیر پاکستان در تماس‌ های تلفنی جداگانه با شیخ تمیم بن حمد آل ثانی (امیر قطر) و شاهزاده فهد بن سلطان (استاندار تبوک در عربستان سعودی) گفتگو کرد که محور اصلی این تماس‌ ها، مذاکرات ایران و آمریکا بود.

امیر قطر و استاندار تبوک در تماس با شهباز شریف از دور اول گفتگو های فنی در سوئیس ابراز رضایت کردند و بر لزوم حفظ این روند مثبت و مراقبت از گفتگوها در برابر «مخلان صلح» تاکید کردند. (روز قبل وزیر خارجه پاکستان گفته بود اسرائیل با حملات خود در لبنان نزدیک بود مذاکرات را به هم بزند).

سرنوشت تنگه هرمز؛ رایگان یا همراه با عوارض؟

گفتگوها میان آمریکا و ایران هفته آینده از سر گرفته می‌شود، اما مواضع دو طرف در رسانه ها همچنان متفاوت است:

ادعای ترامپ: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا ادعا کرد ایران به او اطمینان داده که هیچ عوارضی از کشتی‌ها در تنگه هرمز دریافت نخواهد شد. ترامپ گفت: «ایران با هرچه من می‌خواهم موافقت می‌کند، مجبور است موافقت کند؛ وگرنه به عقب برمی‌گردیم و کاری را که باید، انجام می‌دهیم.»

موضع منطقه: این در حالی است که قطر، عمان، کشورهای خلیج فارس و عراق در حال برنامه‌ ریزی برای گفتگوهای موازی (جدا از مذاکرات آمریکا) درباره مدیریت تنگه هرمز هستند. کشورهای عربی به دنبال آزادی کشتیرانی بدون پرداخت عوارض هستند، اما انتظار می‌رود ایران به دلیل خدمات زیست‌محیطی و امنیتی، درخواست دریافت عوارض کند. همچنین احتمال برگزاری یک نشست سران در ریاض برای بهبود روابط ایران و کشورهای خلیج فارس وجود دارد.

اختلاف‌نظر بر سر بازرسی‌ های هسته‌ای

مسئله برنامه هسته‌ای ایران یکی دیگر از نقاط چالش‌برانگیز است:

رافائل گروسی (رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی): او در ژاپن اعلام کرد که آژانس به زودی و بر اساس بند ۸ تفاهم نامه اسلام‌آباد، بازرسی‌ها از تاسیسات ایران را آغاز خواهد کرد و در حال هماهنگی زمان و مکان آن است.

کاظم غریب‌ آبادی (معاون وزیر امور خارجه ایران): او در پاسخ به گروسی در شبکه اجتماعی X (توییتر سابق) نوشت که فعلاً هیچ برنامه‌ای برای دسترسی دادن به تاسیسات آسیب‌ دیده یا مواد هسته‌ای وجود ندارد. او تاکید کرد این مسائل تنها در قالب یک «توافق نهایی» با واشنگتن و پس از «اقدامات عملی» آمریکا در لغو تحریم‌ ها بررسی خواهد شد و جنجال‌ های رسانه‌ای نمی‌تواند واقعیت را تغییر دهد.

جنگ لفظی؛ «اعلام شکست آمریکا» در برابر «ادعای پیروزی ترامپ»

محمدباقر قالیباف (مذاکره‌کننده ارشد و مقام ایرانی): او این توافق را «اعلام شکست آمریکا» خواند و گفت امنیت خاورمیانه باید توسط خود کشورهای منطقه تامین شود. او افزود: «ما آینده منطقه را نه در تقابل بلکه در تعامل، و نه در حذف یکدیگر بلکه در همزیستی مسالمت‌آمیز می‌بینیم. توافق اسلام‌آباد نتیجه فشار نبود، بلکه حاصل مقاومت ملت ایران بود.»

دونالد ترامپ: در مقابل رئیس جمهور آمریکا به خبرنگاران گفت که ایالات متحده در این جنگ برنده شده و ایران در حال دادن امتیازهای بسیار بزرگی است. با این حال، ترامپ در دیدار با رئیس ناتو گلایه کرد که اعضای این ائتلاف در جریان جنگ علیه ایران پشت او را خالی کردند و افزود: «ما عملاً در هفته اول ایران را در هم کوبیدیم و نیازی به کمک نداشتیم، اما قشنگ بود اگر آنها هم می‌گفتند مایل به کمک هستند.»