استقبال گرم از پزشکیان در اسلام‌آباد؛ فرصتی نو برای تحکیم روابط تهران و پاکستان

در دیپلماسی بین المللی، «نماد ها و نشانه‌ ها» از اهمیت بالایی برخوردارند؛ از همین رو، این واقعیت که مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، اولین سفر خارجی خود را پس از پایان جنگ با ائتلاف آمریکا-اسرائیل به مقصد پاکستان انتخاب کرده، حاوی پیام های بسیار مهمی است.

رئیس‌جمهور ایران روز سه‌شنبه در اسلام‌آباد مورد استقبال گرم مقامات عالی رتبه کشوری و لشکری پاکستان قرار گرفت

روابط دو کشور همواره صمیمانه — هرچند همراه با برخی فراز و نشیب ها — بوده است؛ با این حال، به نظر می رسد پس از نقش کلیدی اسلام‌آباد در کمک به کاهش تنش ها و پایان دادن به تجاوزات علیه همسایه غربی خود، نوعی احترام و تقدیر ویژه در تهران نسبت به پاکستان شکل گرفته است.

افزایش سطح اعتماد میان تهران و اسلام‌آباد

اعتماد متقابل میان دو پایتخت افزایش یافته است؛ چرا که طرف ایرانی در ماه آوریل، اسلام‌آباد را به عنوان محل مذاکره با آمریکایی‌ها بر سایر گزینه ها ترجیح داد. اکنون زمان آن فرا رسیده است که این فضای مثبت و برادرانه به همکاری های دوجانبه عمیق تر تبدیل شود.

همواره تمایل متقابل برای بهبود روابط وجود داشته است. دو کشور نه تنها دارای مرزهای طولانی مشترک هستند، بلکه از پیوندهای فرهنگی، مذهبی و تاریخی عمیقی بهره می‌برند. با این حال، ملاحظات ژئوپلیتیک همواره مانعی در مسیر ارتقای سطح روابط بوده است.

به طور مشخص، پاکستان همواره از بیم گرفتار شدن در دام تحریم های آمریکا، از تجارت رسمی با ایران امتناع کرده است — اگرچه تجارت غیررسمی بین دو کشور همواره رونق داشته است.

یک پنجره فرصت جدید: با آغاز روند لغو تدریجی تحریم های چهل ساله آمریکا علیه جمهوری اسلامی، اکنون پنجره فرضی برای پاکستان و سایر کشورها گشوده شده تا بتوانند به طور آشکار با ایران وارد تعامل تجاری شوند. تفاهم نامه‌ای که در حال حاضر میان واشنگتن و تهران در حال بحث است، صراحتاً به پایان یافتن «تحریم های ثانویه» اشاره دارد.

این موضوع برای کشورهای ثالثی مانند پاکستان که ممکن است به دلیل تجارت با ایران و از طریق تحریم های ثانویه از دسترسی به بازار آمریکا محروم شوند، بسیار حیاتی است. در همین راستا، بیانیه وزارت امور خارجه پاکستان در خصوص سفر رئیس‌جمهور ایران تصریح کرده بود که «طیف گسترده‌ای از روابط دوجانبه» از جمله تجارت، انرژی، امنیت مرزی و اتصال منطقه‌ای در دستور کار گفتگوها قرار دارد.

احیای خط لوله صلح و رفع چالش‌های مرزی

شاید بهترین نقطه برای شروع، از سرگیری پروژه خط لوله گاز ایران- پاکستان (خط لوله صلح) باشد. بخش مربوط به ایران در این پروژه به اتمام رسیده، اما تهران به دلیل عدم اجرای تعهدات از سوی طرف پاکستانی، پرونده داوری را در فرانسه گشوده است. این چالش که مانعی بر سر راه روابط است، در صورت همکاری دو کشور برای تدوین یک برنامه بازتولید بر اساس منافع متقابل، قابل حل خواهد بود.

تقویت کانال‌های تجارت رسمی: به ویژه در مناطق مرزی، این اقدام می‌تواند به نفع ساکنان و جوامع محلی در هر دو سوی مرز باشد.

حل چالش‌های امنیتی مرزها: مسائل مربوط به امنیت مرزها که از دیگر دغدغه های اصلی به شمار می‌روند، از طریق تلاش های مشترک و هماهنگ قابل حل خواهند بود.

ایران و پاکستان می‌توانند شرکای تجاری طبیعی یکدیگر باشند؛ افزایش مبادلات تجاری در کنار همکاری های دوجانبه در سایر حوزه‌ها می‌تواند به تحکیم و تثبیت هر چه بیشتر این روابط کمک کند. هر دو طرف باید از این فرصت نوظهور برای ارتقای سطح مناسبات نهایت استفاده را ببرند.