رصد راهبردی پیمان مکه ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ |۲۳ آبان ۱۴۰۵

شنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۵ ـ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶

1. انتشار قانون شماره ۷۵۹۷ در روزنامه رسمی ترکیه

بر اساس گزارش خبرگزاری آناتولی در ۱۴ نوامبر و متن منتشرشده در شماره ۳۳۴۳۰ روزنامه رسمی ترکیه، قانون شماره ۷۵۹۷ که در ۵ نوامبر به تصویب مجلس ملی رسیده بود، در ۱۳ نوامبر به امضای رئیس‌جمهور رسید و امروز منتشر شد.

وضعیت حقوقی پیمان در ترکیه

۵ نوامبر ۲۰۲۶

تصویب قانون در مجلس ملی ترکیه با ۲۷۹ رأی موافق و ۱۱۹ رأی مخالف.

۶ نوامبر ۲۰۲۶

ارسال قانون مصوب به ریاست‌جمهوری.

۱۳ نوامبر ۲۰۲۶

امضای قانون از سوی رئیس‌جمهور اردوغان.

۱۴ نوامبر ۲۰۲۶

انتشار در روزنامه رسمی، شماره ۳۳۴۳۰، و لازم‌الاجرا شدن قانون داخلی.

قانون سه ماده دارد. ماده نخست، تصویب پیمان امضاشده در ۷ اوت ۲۰۲۶ را مجاز می‌داند؛ ماده دوم، تاریخ انتشار را زمان لازم‌الاجرا شدن قانون تعیین می‌کند؛ و ماده سوم، اجرای احکام قانون را بر عهده رئیس‌جمهور می‌گذارد.

2.دیدگاه‌های موافق و منتقد درباره پیامدهای تصویب

طرفداران پیمان در ترکیه، آن را ابزاری برای افزایش بازدارندگی، گسترش همکاری صنایع دفاعی و تقویت نقش آنکارا در امنیت منطقه‌ای معرفی کرده‌اند.

منتقدان در پارلمان ترکیه نیز هشدار داده‌اند که تعهد دفاع جمعی ممکن است این کشور را در بحران‌های یمن، افغانستان یا منازعات پاکستان و هند با فشار سیاسی برای مشارکت نظامی مواجه کند.

در جریان بررسی پارلمانی، فؤاد اوکتای، رئیس کمیسیون امور خارجه، تأکید کرده بود که اعزام نیروهای ترکیه به خارج از کشور همچنان به مجوز مستقل پارلمان نیاز دارد. بنابراین، انتشار قانون امروز به‌تنهایی به معنای صدور مجوز اعزام نیرو به عربستان یا مشارکت در عملیات یمن نیست.

از منظر ایران؛ ارزیابی راهبردی:

تکمیل این مرحله حقوقی، یکی از موانع داخلی پیش روی نهادینه‌سازی پیمان مکه را برطرف کرده است. این تحول برای ایران از آن جهت اهمیت دارد که احتمال انتقال تدریجی همکاری‌های سه‌جانبه از سطح تصمیمات سیاسی به سازوکارهای اجرایی را افزایش می‌دهد.

برای پاکستان نیز تحول امروز اهمیت مضاعف دارد. اسلام‌آباد اکنون با دو شریک روبه‌رو است که مراحل اصلی تصویب داخلی پیمان را پشت سر گذاشته‌اند. این وضعیت می‌تواند انتظارات عربستان از پاکستان را در حوزه هماهنگی دفاعی افزایش دهد؛ به‌ویژه در آستانه نشست احتمالی کمیته راهبردی در اسلام‌آباد.