مخالفت اداره سانسور ایالت سند با اکران «مدرسه ارواح»؛

۱۳ مرداد ۱۴۰۵

چرا فیلم مدرسه ارواح در ایالت سند پاکستان توقیف شد؟!

کارگردان فیلم سینمایی «مدرسه ارواح» اعلام کرد اداره سانسور ایالت سند بدون ارائه هیچ گونه توضیحی، مجوز اکران این اثر حائز جوایز بین‌المللی را صادر نکرده است.

فیلم سینمایی «مدرسه ارواح» (Ghost School) به کارگردانی سیما گل، فیلمساز پاکستانی-بریتانیایی که به موضوع چالش برانگیز «مدارس غیرفعال و خیالی» می‌پردازد، پس از عدم دریافت مجوز از سوی «اداره سانسور فیلم سند»، از اکران در ابالتی که محل اصلی فیلم برداری آن بوده، محروم شد.

این اثر سینمایی که تاکنون موفق به دریافت جایزه بهترین کارگردانی از فستیوال فیلم‌های آسیایی بریتانیا شده، نخستین اکران جهانی خود را در جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو تجربه کرد و نامزد دریافت جایزه بهترین فیلم شد.

این اثر همچنین در جشنواره فیلم ردسی (بحرالاحمر) در جده به نمایش درآمد و در جشنواره فیلم های هندی لوس‌آنجلس به دلیل «رئالیسم اجتماعی فوق‌العاده مورد تقدیر قرار گرفت.

دریافت جایزه ویژه جشنواره فیلم های آسیایی، آفریقایی و آمریکای لاتین نیز از دیگر افتخارات این فیلم است.

«مدرسه ارواح» که در منطقه «چشمه گوته» و یکی از روستاهای حومه کراچی فیلم برداری شده، داستان دختر ۱۰ ساله‌ای به نام «رابعه» (با بازی نازوالیا ارسلان) را روایت می‌کند؛ نوجوانی که تشنه تحصیل است اما مدرسه محلی شان به بهانه شایعه جن زدگی تعطیل می‌شود؛ بهانه ای ساختگی که معلمان و بزرگان روستا از آن برای تعطیلی کامل مدرسه استفاده می‌کنند.

سیما گل با ابراز شگفتی از تصمیم اداره سانسور ایالت سند تأکید کرد: «فیلم هیچ محتوای ساختارشکنانه یا منطبق بر موازین غیراخلاقی ندارد و صرفاً به چالش های حوزه آموزش می‌پردازد.

اداره سانسور دولت فدرال و ایالت پنجاب هیچ ایرادی به فیلم وارد نکرده‌اند و تنها مسئولان ایالت سند آن را غیرقابل اکران تشخیص داده‌اند.»

در نامه رسمی دبیر اداره سانسور فیلم ایالت سند خطاب به سازندگان آمده است: «پس از بررسی‌های دقیق و جلسات کارشناسی، هیئت مدیره، این فیلم را برای نمایش عمومی مناسب تشخیص نداده است.» کارگردان اثر در این باره افزود که هیچ دلیل مشخصی برای این تصمیم به او ابلاغ نشده است.

از سوی دیگر، سید ذوالفقار علی شاه، وزیر فرهنگ ایالت سند، در پاسخ به پیگیری ها ضمن دفاع از تصمیم صورت گرفته مدعی شد: «ادارع سانسور نهادی مستقل و ۱۵ نفره است و قطعاً دلایل موجه و کارشناسی برای عدم صدور مجوز داشته است.»

توقیف این اثر ضربه مالی سنگینی به کارگردان وارد می‌سازد؛ چراکه وی تمام هزینه های تولید و پخش فیلم را شخصاً متقبل شده و محرومیت از بازار سینمایی کراچی به عنوان بزرگ ترین مرکز اکران پاکستان، سودآوری این فیلم را با بحران جدی مواجه می‌کند.

سیما گل با اشاره به وجود حدود ۱۵ هزار مدرسه غیرفعال (مدرسه ارواح) در ایالت سند، این مسئله را یک بحران حیاتی خواند و خواستار تجدیدنظر مسئولان در تصمیم اتخاذ شده شد.

چرا کودکان سندی از آموزش محروم هستند؟

گزارش‌های منتشره از وضعیت آموزشی در ایالت سند پاکستان نشان می‌دهد هزاران مدرسه ابتدایی در این ایالت، علی‌رغم دریافت بودجه‌های دولتی و پرداخت مستمر حقوق و مزایا به معلمان و مدیران، به‌دلیل بی‌توجهی مقامات محلی در حالت تعطیلی کامل به سر می‌برند.

این مراکز آموزشی که از آنها با عنوان «مدارس خیالی» یاد می‌شوند و اکثر آنها به طویله تبدیل شده‌اند با وجود تخصیص اعتبارات دولتی برای هزینه های جاری و پرسنلی، عملاً هیچ گونه خدمات آموزشی به دانش‌آموزان ارائه نمی‌دهند و تنها روی کاغذ فعال هستند.

بر اساس بررسی های صورت گرفته، در بسیاری از مناطق روستایی که تحت نفوذ زمین‌داران بزرگ (فئودال‌ها) قرار دارد، مخالفت صاحبان قدرت با سواد آموزی اقشار محروم، مانع اصلی فعالیت این مدارس بوده و سبب محرومیت گسترده کودکان این مناطق از حق اولیه آموزش شده است.

ارزیابی ها نشان می‌دهد بودجه های هنگفت تخصیص یافته به این بخش، به‌جای صرف در زیرساخت های آموزشی، در سایه فساد ساختاری میان برخی صاحبان نفوذ، سیاستمداران و کادرهای آموزشی غیرفعال حیف و میل می‌شود.

این در حالیست که حکومت محلی ایالت سند بیش از ۴۰ سال است که توسط حزب مردم ( اکنون به ریاست بلاول بوتو زرداری و پدرش آصف علی زرداری؛ رئیس جمهور پاکستان) اداره می‌شود.

این در حالیست که در سراسر پاکستان ۲۶ میلیون کودک به دلیل بی‌توجهی دولت مرکزی و ایالتی(پنجاب خیبر پختون‌خواه بلوچستان و سند) از حق تحصیل اولیه در مدارس محروم هستند.

تحلیل هوشمند