پاکستان و آسیای مرکزی،رویای هاب تجاری در محاصره چالش ها

دولت پاکستان در تلاش است تا پیوندهای تجاری خود را با ۵ کشور آسیای مرکزی (قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان) تقویت کند، اما آمارها حکایت از فراز و نشیب‌های جدی دارد.

به نقل از روزنامه دان

سقوط آزاد تجارت با افغانستان:

 صادرات پاکستان به افغانستان در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ با افتی شدید از ۵۰۵ میلیون دلار به ۲۱۹ میلیون دلار رسیده است.

  بستن مداوم مرزها پس از افزایش فعالیت‌های تروریستی در می ۲۰۲۵.

 قزاقستان؛ شریک اول تجاری:

 قزاقستان به اصلی‌ترین شریک منطقه تبدیل شده است.

  واردات پاکستان از قزاقستان: جهش ۴ برابری (عمدتاً نفت خام، گندم و حبوبات).

 صادرات پاکستان به قزاقستان: کاهش یافته و بیشتر شامل سیب‌زمینی و منسوجات است.

  هدف‌گذاری: رسیدن به تجارت ۱ میلیارد دلاری.

 تهدیدی به نام کریدور شمال-جنوب (INSTC):

گزارش هشدار می‌دهد که مسیرهای سنتی پاکستان رقبای سرسختی پیدا کرده‌اند:

 کریدور هند-ایران-روسیه حدود ۳۰٪ ارزان‌تر و ۴۰٪ کوتاه‌تر از مسیر کانال سوئز است.

  توسعه بندر چابهار ایران و خط‌آهن قزاقستان-ترکمنستان-ایران، مسیری کارآمد برای آسیای مرکزی ایجاد کرده که عملاً پاکستان را دور می‌زند.

تاثیر تنش‌های نظامی ۲۰۲۵:

  پس از درگیری‌های می ۲۰۲۵ بین هند و پاکستان، حریم هوایی بسته شد و تنش‌های منطقه‌ای بالا گرفت. این موضوع همکاری‌های چندجانبه ترانزیتی را با ابهام و کندی مواجه کرده است.

نتیجه‌گیری تحلیلی:

پاکستان برای اینکه صرفاً یک «داوطلب» باقی نماند و به یک «هاب ترانزیتی واقعی» تبدیل شود، باید:

۱. اختلافات سیاسی با همسایگان را مدیریت کند.

۲. پروتکل‌های گمرکی و مرزی را پیش‌بینی‌پذیر کند.

۳. سبد صادراتی خود را از محصولات سنتی فراتر ببرد.