پیمان دفاعی عربستان، ترکیه و پاکستان و آمادگی ایران برای همگرایی منطقهای

توافقنامه عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان

همگرایی تهران و پیمان سه‌جانبه مکه؛ نویدبخش معماری جدید امنیت منطقه‌ای و افول تسلط آمریکا

ایوب ملک, کارشناس مسائل دفاعی و بین‌المللی

در پی تحولات نظامی اخیر و افزایش تنش‌ ها با محوریت مداخلات آمریکا، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، از آمادگی تهران برای شکل دهی به یک سامانه جامع امنیت و همکاری اقتصادی منطقه‌ای خبر داد. این رویکرد همزمان شده است با امضای یک پیمان دفاعی تاریخی میان پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه در مکه مکرمه؛ توافقی که بر مبنای دفاع دسته جمعی طراحی شده و هرگونه تجاوز به یکی از اعضا را به منزله حمله به هر سه کشور تلقی می‌کند.

ابعاد پیمان مکه و پیامدهای آن:

کاهش وابستگی به واشنگتن: هدف اصلی این پیمان، کاهش اتکا به چتر حمایتی آمریکا، مهار سیاستهای رژیم صهیونیستی و زمینه‌ سازی برای خروج پایگاه‌ های نظامی فرامنطقه‌ای از خلیج فارس است.

زیاده‌خواهی های تازه آمریکا: فشارهای واشنگتن بر ریاض برای پذیرش پیمان ابراهیم و توقف غنی سازی، عربستان را به سمت تنوع‌ بخشی به شرکای دفاعی و نزدیکی به آنکارا و اسلام‌آباد سوق داده است.

تقویت توان دفاعی پاکستان: این توافق به اسلام‌آباد اجازه می‌دهد علاوه بر بهره‌مندی از سرمایه‌گذاری های خلیج فارس و فناوری نظامی ترکیه، نقشی کلیدی تر در ثبات منطقه ایفا کند.

تحلیل‌گران معتقدند این ساختار نه یک بلوک فرقه‌ای، بلکه الگویی عملی برای انتقال فناوری و مانورهای نظامی مشترک است. تحقق ثبات پایدار در قرن ۲۱ میلادی مستلزم پیوستن ایران و سایر کشورهای همسایه به این چارچوب همگرایی است تا با توسعه تجارت، پول واحد و دیپلماسی فعال، مانع مداخله قدرت‌های خارجی در منطقه شوند.