چین و پاکستان در اقدامی هماهنگ تلاش می‌کنند تا جایگاه بین‌المللی طالبان را تقویت کنند.

در بیانیه مشترکی که اخیراً منتشر شد، پکن و اسلام‌آباد از دولت طالبان در افغانستان خواستند تا حملات گروه‌های تروریستی وابسته، به‌ویژه تحریک طالبان پاکستان (TTP) را مهار کند. این حرکت دو هدف عمده را دنبال می‌کند: اول، جلوگیری از حملات تروریستی علیه نیروهای دفاعی پاکستان و زیرساخت‌های پروژه بزرگ «کمربند و جاده» چین، و دوم، زمینه‌سازی برای کسب مشروعیت بین‌المللی برای طالبان.

( پ.ن.: پروژه بزرگ «کمربند و جاده» یک طرح بسیار عظیم و جهانی از سوی چین است که قصد دارد آسیا را به اروپا و آفریقا متصل کند. این پروژه شامل هزاران کیلومتر راه‌آهن، جاده، بندر و نیروگاه در کشورهای مختلف جهان است.)

سابقه حملات تحریک طالبان پاکستان به پروژه‌های مشترک چین و پاکستان، چالش‌های جدی برای همکاری‌های راهبردی پکن در جنوب آسیا ایجاد کرده است. در سال‌های اخیر، چندین مهندس چینی در حملات انتحاری در ایالت خیبر پختونخوا جان خود را از دست داده‌اند. با وجود اینکه پاکستان واحد امنیتی ویژه‌ای با ۱۵ هزار نیرو برای محافظت از اتباع و پروژه‌های چینی ایجاد کرده، پکن بارها از عملکرد دستگاه امنیتی پاکستان ابراز نارضایتی کرده است. اکنون چین از سرمایه‌گذاری‌های خود به عنوان ابزاری برای فشار بر اسلام‌آباد جهت تقویت تدابیر ضدتروریستی استفاده می‌کند.

کریدور اقتصادی چین و پاکستان (CPEC) که قلب تپنده این همکاری‌هاست، از سال ۲۰۲۰ به دلیل شرایط نامناسب امنیتی با کاهش سرعت ورود سرمایه مواجه شده است. این موضوع باعث شد تا نسخه دوم این طرح با تمرکز بر پروژه‌های کوچک‌تر و کم‌ریسک‌تر کلید بخورد. با این حال، نگاه چین به طالبان تنها به ثبات افغانستان محدود می‌شود. پکن با وجود چالش‌هایی مثل ربوده شدن اتباعش، همچنان پیوندهای اقتصادی خود را با طالبان در بخش‌های نفت و معدن حفظ کرده است. همچنین پکن تلاش می‌کند طالبان را متقاعد کند تا از پناه دادن به شبه‌نظامیان اویغور در مرزهای خود خودداری کنند؛ خواسته ای که طالبان با انتقال این جنگجویان به نقاط دورتر از مرز، به صورت نسبی به آن پاسخ داده است.

تقابل استراتژیک بر سر آینده افغانستان

در حالی که چین و پاکستان تلاش می‌کنند با الحاق افغانستان به کریدور اقتصادی خود، به طالبان مشروعیت دیپلماتیک بخشیده و راه را برای ورود سرمایه به این کشور باز کنند، در مقابل، پیشنهاد متفاوتی برای واشینگتن مطرح شده است. منتقدان معتقدند ایالات متحده باید دقیقاً در جهت عکس چین حرکت کند؛ یعنی با تشدید تحریم‌ها علیه نهادهای تحت کنترل طالبان، انزوای اقتصادی آن‌ها را عمیق‌تر کند.

در واقع، این رویکرد پیشنهادی به آمریکا تأکید دارد که واشینگتن باید با تروریستی اعلام کردن رسمی این گروه و تحریم بخش‌های کلیدی اقتصاد افغانستان، هزینه «عادی‌سازی روابط» را برای طالبان و شرکای بین‌المللی‌اش چنان بالا ببرد که مانع از ورود رسمی آن‌ها به صحنه جهانی شود. به زبان ساده، هدف این است که هر پُلی را که چین برای خروج طالبان از انزوا می‌سازد، آمریکا با ابزار تحریم تخریب کند.