کاهش اهرم فشار ایران در هرمز و نقش میانجیگری پاکستان

تحلیل تحلیلگران پاکستانی درباره تقابل بین آمریکا و ایران

تأثیر تحریم ها و محاصره اقتصادی بر ایران، کاهش اهرم های فشار تهران، وضعیت ترانزیت نفت در تنگه هرمز و ارزیابی نقش میانجی گرانه پاکستان و دیپلماسی منطقه‌ای.

​ ۱. تحلیل جوهر سلیم (کارشناس ارشد)

​ارزیابی تحریم‌ها و وضعیت اقتصادی ایران: تحریم ها و محاصره اقتصادی آمریکا موفقیت چشمگیری داشته و هزینه ها در ایران به شدت افزایش یافته است. تورم ۶۶ درصدی و کاهش صادرات، دولت پزشکیان را به سمتی سوق داده که علناً به مشکلات اعتراف کرده و از ضرورت مذاکره سخن گفته است.

​کاهش اثرگذاری اهرم فشار ایران: عملیات های نظامی اخیر ظرفیت ایران برای تهدید کشتیرانی را کاهش داده است. جریان عبور نفت از تنگه هرمز از ۲۰ میلیون بشکه به ۷ تا ۸ میلیون بشکه در روز رسیده، اما با فعال‌ سازی خطوط لوله جایگزین (بندر ینبع عربستان و فجیره امارات)، حدود ۸۰٪ از صادرات نفت منطقه همچنان انجام می‌شود. در نتیجه، اهرم فشار اقتصادی ایران در حال ضعیف تر شدن است.

​محدودیت زمان برای تصمیم‌گیری تهران: ایران به دلیل بحران اقتصادی شدید فرصت کمی برای تصمیم‌ گیری دارد. در مقابل، هزینه جنگ برای اقتصاد ۱.۲ تریلیون دلاری آمریکا ناچیز است. در صورت تأخیر ایران، امتیازات قبلی آمریکا (مانند مفاد یادداشت تفاهم) دیگر روی میز نخواهد بود.

​ارزیابی نقش میانجی‌گری پاکستان: دیپلماسی پاکستان و بویژه سفر «فیلد مارشال عاصم» با باز کردن کانال های ارتباطی و ورود ایران به ارائه شروط مشخص برای توافق، یک پیشرفت بزرگ و نجات دهنده بوده است.

​ ۲. تحلیل جاوید ملک (سفیر سابق و کارشناس روابط بین‌الملل)

​وضعیت میدان و پیامدهای جنگ: تنش‌های مستقیم نظامی متوقف شده، اما پیامدهای اقتصادی و بن بست‌های تجاری (به‌ویژه در حوزه تنگه هرمز) همچنان ادامه دارد.

​شکاف رویکردها در داخل ایران: میان سپاه پاسداران و دولت پزشکیان  دو دستگی دیده می‌شود. با این حال، تأکید رئیس‌جمهور ایران بر اینکه «یادداشت تفاهم» محور سیاست خارجی خواهد بود، روزنه امیدی برای حل بحران است.

​کاهش مبادلات تجاری ایران: اذعان صریح رئیس‌جمهور ایران به کاهش ۲۵ تا ۳۵ درصدی واردات و صادرات، نشان‌دهنده واقع‌گرایی و فشار سنگین تحریم‌ها بر معیشت مردم و اقتصاد کشور پس از ۴۷ سال تقابل است.

​راهکار نهایی برای خروج از بحران: نیازی به تنظیم سند یا تفاهمنامه جدید نیست. اجرای کامل همان «یادداشت تفاهم موجود» (که شامل آزادسازی و سرمایه‌گذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری است) و خروج ایران از حالت جنگی، تنها راه پایان دادن به رکود اقتصادی، ایجاد اشتغال برای جوانان و تحقق صلح پایدار در منطقه است. همچنین تحرکات اخیر عمان (کریدور دریایی) و قطر نیز مؤید زنده بودن مسیر دیپلماسی است.