پاکستان؛کشوری دشوار

حدود 3300 تا 1300 قبل از میلاد

تمدن دره سند در اشکال مختلف وجود داشته است.

حدود 3000 سال پیش

تمدن دره سند، احتمالاً توسط مهاجمان آریایی از آسیای مرکزی، نابود می‌شود.

321 تا 185 قبل از میلاد

امپراتوری مائوریا بیشتر شمال هند و افغانستان را فتح می‌کند. در این دوره، تمدن بودایی گندهارا در افغانستان و شمال پاکستان شکوفا می‌شود.

قرن اول تا ششم میلادی

امپراتوری‌های کوشان و گوپتا.

632 میلادی

وفات پیامبر اسلام (ص).

اواخر قرن هفتم میلادی

حملات مسلمانان به سند.

711 میلادی

محمد بن قاسم، ژنرال سلسله اموی مسلمان، از طریق دریا به سند حمله کرده و حکومت مسلمانان را در آسیای جنوبی آغاز می‌کند. او حکومت مسلمانان را تا مولتان در جنوب پنجاب گسترش می‌دهد.

اوایل قرن هشتم

گسترش اسلام در سند آغاز می‌شود.

اواخر قرن پانزدهم

میر چاکار، رئیس قبیله ریند، بخش‌هایی از پنجاب و سند را فتح کرده و زمینه را برای مهاجرت گسترده بلوچ‌ها به این سرزمین‌ها فراهم می‌کند.

قرن شانزدهم

برخی رهبران صوفی تلاش اکبر، امپراتور مغول، برای ایجاد یک آیین ترکیبی جدید را محکوم می‌کنند.

اوایل قرن شانزدهم تا اوایل قرن هجدهم

سند تحت سلطه امپراتوری مغول قرار می‌گیرد، اما کنترل دولت مرکزی بسیار سست است.

1638 میلادی

حاکمیت کلات، که توسط ملی‌گرایان بلوچ به عنوان ایالت ملی تاریخی بلوچ شناخته می‌شود، تأسیس می‌شود.

1673 میلادی

مسجد پادشاهی (Badshahi) در لاهور تکمیل می‌شود.

اواخر قرن هفدهم و اوایل قرن هجدهم

برخی از صوفیان از سیاست‌های اسلام‌گرایانه سخت‌گیرانه اورنگ‌زیب، امپراتور مغول، حمایت می‌کنند.

قرن هجدهم

شاه ولی‌الله، متفکر اسلام‌گرای اصلاح‌طلب، فعال است. قدرت سیک‌ها در پنجاب افزایش می‌یابد.

اوایل قرن نوزدهم به بعد

پادشاهی افغانستان هرگز نتوانست ادعای خود را بر تمامی یا بیشتر پشتون‌ها تثبیت کند، که دلیل آن فتح مناطق پشتون توسط سیک‌ها و سپس بریتانیا بود.

1801

1839 میلادی: حکومت ماهاراجا رانجیت سینگ سیک در پنجاب.

1803 میلادی

شاه عالم دوم، حاکم مغول، حمایت کمپانی هند شرقی بریتانیا را می‌پذیرد.

1839

1847 میلادی: بریتانیا در یک جنگ شدید با قبیله بگتی درگیر می‌شود که از جهات بسیاری پیش‌درآمد جنگ کنونی پاکستان با بگتی‌ها است.

1840

1842 میلادی: اولین جنگ بریتانیا و افغانستان.

1843 میلادی

فتح سند توسط بریتانیا.

1845

1849 میلادی: بریتانیا سیک‌ها را شکست داده و پنجاب را فتح می‌کند.

1849 میلادی

بریتانیا ارتش هندی را بر اساس واحدها و سربازان مستقر در پنجاب بازسازی می‌کند.

1856 میلادی

بریتانیا اوده (Awadh)، آخرین ایالت مستقل مهم مسلمان در شمال هند، را ضمیمه می‌کند.

1857 میلادی

شورش مسلمانان و هندوها علیه حکومت بریتانیا که توسط بریتانیا «شورش هندی» نامیده می‌شود. دهلی و لکنو عمدتاً ویران می‌شوند و آخرین امپراتور مغول خلع می‌شود. سرکوب شدید مسلمانان شمال هند.

1858 میلادی و دهه 1890 میلادی

سوات و مناطق مجاور صحنه جهادهای بزرگ قبیله‌ای علیه نزدیک شدن راج بریتانیا به مرزهای آنها بودند.

1866 میلادی

پیروان معنوی شاه ولی‌الله، مدرسه‌ای در دیوبند در شمال هند تأسیس کرده و پایه و اساس جنبش دیوبندی را در اسلام سنی آسیای جنوبی می‌گذارند.

1875 میلادی

سر سید احمد خان کالج محمدی-انگلو-اورینتال (بعداً دانشگاه اسلامی علیگر) را در علیگر تأسیس می‌کند.

1876 میلادی

سر رابرت ساندمن، مقام مرزی بریتانیا، پیمانی را با خان امضا می‌کند که کلات و مناطق وابسته به آن را تحت حاکمیت بریتانیا قرار می‌دهد.

1878

1880 میلادی: دومین جنگ بریتانیا و افغانستان.

1880 میلادی

فیصل‌آباد با نام «لیال‌پور» توسط بریتانیا تأسیس می‌شود.

1885 میلادی

تأسیس کنگره ملی هند.

1893 میلادی

بریتانیا «خط دیورند» را برای مرزبندی بین هند بریتانیا و افغانستان ترسیم می‌کند. این خط هرگز توسط افغان‌ها پذیرفته نمی‌شود.

1896 میلادی

محمدعلی جناح به کنگره می‌پیوندد.

1896

1899 میلادی: شورش‌های بزرگ به نام اسلام در میان قبایل پشتون علیه سلطه بریتانیا.

1901 میلادی

مناطق پشتون پنجاب در یک بخش کمیسیونر ارشد گروه‌بندی می‌شوند.

1906 میلادی

تأسیس اتحادیه مسلمانان در داکا، بنگال شرقی.

1914

1918 میلادی: جنگ جهانی اول.

1916 میلادی

جناح رئیس اتحادیه مسلمانان می‌شود و «پیمان لکنو» را آغاز می‌کند.

1920 میلادی

حدود 20,000 مسلمان هندی تلاش می‌کنند به افغانستان مهاجرت کنند.

1922 میلادی

خلافت توسط کمال آتاتورک و جمهوری سکولار جدید ترکیه لغو می‌شود.

1932 میلادی

بخش پشتون از پنجاب جدا شده و ایالت جدید سرحد شمال غربی (NWFP) تشکیل می‌شود.

1936 میلادی

سند به یک استان جداگانه تبدیل می‌شود.

1937 میلادی

تصویب قانون شریعت مسلمانان.

1938 میلادی

انتخابات تحت حکومت بریتانیا. جدایی کنگره و اتحادیه مسلمانان پس از رد مشارکت اتحادیه در دولت‌های استانی توسط کنگره.

1939

1945 میلادی: جنگ جهانی دوم.

1940 میلادی

اتحادیه مسلمانان «قطعنامه لاهور» را تصویب می‌کند که خواستار یک کشور مستقل و خودمختار پاکستان است.

1941 میلادی

سید ابوالاعلی مودودی حزب جماعت اسلامی را در لاهور تأسیس می‌کند.

1946 میلادی

مأموریت کابینه بریتانیا در مذاکره با کنگره و اتحادیه مسلمانان بر سر هند متحد مستقل با قانون اساسی فدرال سست و تقسیم قدرت تضمین شده بین هندوها و مسلمانان ناکام می‌ماند.

مارس 1947 میلادی

خونریزی‌های وحشتناک در پنجاب آغاز می‌شود.

آگوست 1947 میلادی

استقلال و تقسیم هند. مهاجرت گسترده پناهندگان بین هند و پاکستان. محمدعلی جناح اولین فرماندار کل پاکستان می‌شود. کراچی به پایتخت پاکستان تبدیل می‌شود.

1948

1949 میلادی: مقاومت مسلحانه در بلوچستان پس از الحاق کلات به پاکستان (تحت فشار شدید).

1948 میلادی

خانواده نصیر جمال از هند به پاکستان شرقی فرار می‌کنند.

1949 میلادی

نواز شریف در لاهور متولد می‌شود.

1951 میلادی

ترور لیاقت علی خان، اولین نخست‌وزیر پاکستان.

اوایل دهه 1950 میلادی

اتحادیه مسلمانان منحل می‌شود. ارتش پاکستان تصمیم می‌گیرد سهم خود را از صندوق بازسازی نظامی بریتانیا در سرمایه‌گذاری‌های تجاری سرمایه‌گذاری کند.

1955

1970 میلادی: استان سند منحل شده و در «واحد یکپارچه» پاکستان غربی ادغام می‌شود.

اواخر دهه 1950 میلادی

ناآرامی در بلوچستان پس از ادغام بلوچستان در «واحد یکپارچه» و نقض وعده‌های خودمختاری کامل به ایالت کلات.

1958 میلادی

کودتای نظامی، فیلد مارشال محمد ایوب خان به قدرت می‌رسد.

1958

1969 میلادی: محمد ایوب خان حاکم نظامی است.

1959

1969 میلادی: رشد اقتصادی متوسط سالانه 6.8 درصد تحت حکومت ایوب خان.

1965 میلادی

جنگ پاکستان و هند.

1967 میلادی

مجموعه صنایع و مؤسسات خیریه نظامی به «بنیاد فوجی» تغییر نام می‌دهد.

1969 میلادی

ژنرال یحیی خان به قدرت می‌رسد و «واحد یکپارچه» را لغو کرده و استان‌ها را احیا می‌کند. حکومت شاهزاده‌ای در سوات پایان یافته و این منطقه به پاکستان ملحق می‌شود.

نوامبر 1970 میلادی

یک طوفان فاجعه‌بار در پاکستان شرقی منجر به مرگ حدود 1 میلیون نفر می‌شود و دولت متهم به سهل‌انگاری می‌گردد.

مارس 1971 میلادی

عملیات «نورافکن» توسط ارتش پاکستان در پاکستان شرقی آغاز می‌شود.

1971

1977 میلادی: ذوالفقار علی بوتو نخست‌وزیر است.

1972 میلادی

تمامی صنایع بزرگ و بانک‌ها ملی می‌شوند. حزب جمعیت علمای اسلام (JUI) یک دولت کوتاه مدت را در استان سرحد شمال غربی با ائتلاف با حزب ملی عوامی (ANP) تشکیل می‌دهد.

1973

1977 میلادی: شورش جدی در بلوچستان پس از برکناری دولت ملی‌گرای میانه رو بلوچستان توسط ذوالفقار علی بوتو.

1974

1977 میلادی: رشد اقتصادی متوسط سالانه 2.7 درصد.

1974 میلادی

خانواده نصیر جمال از بنگلادش تازه تأسیس شده به کراچی فرار می‌کنند.

1977 میلادی

ژنرال محمد ضیاءالحق، حاکم نظامی، به قدرت می‌رسد. فیصل‌آباد به افتخار ملک فیصل پادشاه فقید عربستان سعودی تغییر نام می‌دهد.

1977

1988 میلادی: ژنرال محمد ضیاءالحق حاکم نظامی است.

1984 میلادی

جنبش قومی مهاجر (MQM) برای نمایندگی مهاجرین اردو زبان در کراچی و سایر شهرهای سند تأسیس می‌شود.

1985 میلادی

نواز شریف رئیس‌الوزرا (Chief Minister) پنجاب می‌شود. شورش‌های قومی در کراچی آغاز می‌شود.

آگوست 1986 میلادی

MQM اولین گردهمایی بزرگ خود را در پارک نیشتر برگزار می‌کند و مهاجرین را یک ملت جداگانه در پاکستان اعلام می‌نماید.

1987 میلادی

MQM در انتخابات محلی کراچی و حیدرآباد پیروز می‌شود.

1988 میلادی

اعتراضات علیه انتخابات تقلبی در کشمیر هند توسط نیروهای هندی به شدت سرکوب می‌شود که منجر به شورشی طولانی مدت با ده‌ها هزار کشته می‌گردد. پاکستان از شورشیان با سلاح و داوطلبان گروه‌های اسلام‌گرای ستیزه‌جو حمایت می‌کند. بنظیر بوتو متولد می‌شود

اوت 1988 میلادی

ژنرال ضیاء و کارکنان ارشد در یک سانحه هوایی کشته می‌شوند که عموماً خرابکاری تلقی می‌شود. ارتش و خدمات مدنی یک «گذار به دموکراسی» را مدیریت می‌کنند. حزب اسلامی جنبش سیاسی خود را در پاکستان آغاز می‌کند.

سپتامبر 1988 میلادی

ائتلاف احزاب محافظه‌کار اسلامی جمهوری اتحاد (IJI) برای مقابله با حزب مردم پاکستان بنظیر بوتو تشکیل می‌شود.

1989 میلادی

بنظیر بوتو نخست‌وزیر پاکستان می‌شود.

اوایل دهه 1990 میلادی

وزیر کشور وقت، افتاب خان شیرپاو، رئیس‌الوزرا دولت تحت رهبری PPP می‌شود، اما بعداً از PPP جدا می‌شود.

1991 میلادی

نواز شریف برای اولین بار نخست‌وزیر پاکستان می‌شود.

1992 میلادی

مولانا صوفی محمد، بنیانگذار تحریک نفاذ شریعت محمدی (TNSM)، در اعتراض به مخالفت با انقلاب مسلحانه از جماعت اسلامی جدا می‌شود.

1993

1996 میلادی: دومین دولت بنظیر بوتو. دولت کنترل کراچی را بازپس می‌گیرد. پاکستان حمایت خود را در جنگ داخلی افغانستان به طالبان تازه سازمان‌یافته قندهار تغییر می‌دهد.

1994 میلادی

مولانا صوفی محمد دستگیر می‌شود (اما بعداً آزاد می‌شود). طالبان کابل را تصرف می‌کنند.

1995 میلادی

تحریک نفاذ شریعت محمدی (TNSM) اعتراضات گسترده‌ای را در سوات و سایر مناطق مالاکند برای اجرای شریعت اسلامی آغاز می‌کند.

1996 میلادی

رئیس جمهور فاروق لغاری دولت PPP را به اتهام فساد برکنار می‌کند. انتخابات منجر به پیروزی قاطع اتحادیه مسلمانان نواز شریف می‌شود.

1996

1997 میلادی: ممتاز علی بوتو برای مدت کوتاهی دوباره رئیس‌الوزرا می‌شود.

1997

1999 میلادی: دومین دولت نواز شریف. دولت اصلاحات اقتصادی مهمی را انجام می‌دهد اما به طور فزاینده‌ای استبدادی می‌شود. رئیس دادگستری از سمت خود برکنار می‌شود و روزنامه‌نگاران مخالف مورد هدف قرار می‌گیرند.

1997 میلادی

MQM نام خود را به «جنبش قومی متحد» تغییر می‌دهد.

1998 میلادی

پاکستان آزمایشات هسته‌ای خود را انجام می‌دهد. نواز شریف موفق می‌شود 5,000 سرباز پشتون از سپاه مرزی را برای حمله به اسامه بن لادن و القاعده در افغانستان استخدام کند.

می 1999 میلادی

ژنرال پرویز مشرف، رئیس ستاد ارتش پاکستان می‌شود.

اکتبر 1999 میلادی

کودتای نظامی، ژنرال پرویز مشرف دولت نواز شریف را سرنگون می‌کند و به قدرت می‌رسد.

1999

2008 میلادی: ژنرال پرویز مشرف، حاکم نظامی.

مارس 2001 میلادی

مشرف، ای. کیو. خان را از سمت ریاست برنامه هسته‌ای برکنار می‌کند.

سپتامبر 2001 میلادی

حملات 11 سپتامبر.

نوامبر 2001 میلادی

مولانا صوفی محمد به اصرار آمریکا دوباره زندانی می‌شود.

دسامبر 2001 میلادی

نیروهای افغان که توسط غرب استخدام شده بودند، در تصرف سنگر القاعده در تورا بورا در مرز پاکستان ناکام می‌مانند.

ژانویه 2002 میلادی

تحریک نفاذ شریعت محمدی (TNSM) و سایر سازمان‌های اسلام‌گرای افراطی ممنوع می‌شوند.

2002 میلادی

حمله به پایگاه هوایی در میران‌شاه در وزیرستان. گروهی از طالبان پاکستان (TTP) اولین حمله خود را در وزیرستان انجام می‌دهند.

2003

2008 میلادی: رشد اقتصادی سالانه بین 6.6 تا 9 درصد تحت حکومت پرویز مشرف.

دسامبر 2003 میلادی

تلاش برای ترور مشرف (ظاهراً با کمک سطح پایین از درون نیروهای مسلح) صورت می‌گیرد.

2004 میلادی

شورش طالبان در مناطق پشتون آغاز می‌شود.

ژانویه 2005 میلادی

درگیری بین بگتی‌ها و ارتش به شورش تمام عیار تبدیل می‌شود.

2005 میلادی

مولانا سمیع‌الحق یک پیام از ایمن الظواهری، رهبر القاعده در عراق، دریافت می‌کند.

دسامبر 2005 میلادی

پرویز مشرف به کوهلو در بلوچستان سفر می‌کند و هلیکوپتر او مورد حمله راکتی قرار می‌گیرد.

آگوست 2006 میلادی

نواب اکبر بگتی، رهبر شورشی بلوچ، در شرایطی مرموز توسط ارتش کشته می‌شود. شورش بلوچ‌ها شدت می‌گیرد.

ژانویه

ژوئیه 2007 میلادی: افراط‌گرایان اسلامی مجتمع مسجد سرخ (لال مسجد) را در اسلام‌آباد به یک پایگاه مسلح تبدیل می‌کنند. در ماه ژوئیه، نیروهای امنیتی به مسجد سرخ یورش می‌برند و 154 نفر کشته می‌شوند.

می 2007 میلادی

ده‌ها نفر در کراچی کشته می‌شوند، زیرا فعالان جنبش قومی مهاجر (هم‌پیمان با مشرف) مانع بازدید رئیس دادگستری از شهر می‌شوند.

نوامبر 2007 میلادی

مشرف در انتخابات ریاست جمهوری پیروز می‌شود. مشرف حکومت نظامی اعلام می‌کند اما به زودی تحت فشار آمریکا مجبور به عقب‌نشینی می‌شود. او مجبور به استعفا از ریاست ستاد ارتش می‌شود. نواز شریف و بنظیر بوتو اجازه بازگشت از تبعید را پیدا می‌کنند. آمر

فوریه 2008 میلادی

انتخابات برگزار می‌شود. حزب ملی عوامی (ANP) در انتخابات عمومی پیروز می‌شود.

27 دسامبر 2007 میلادی

ترور بنظیر بوتو.

ژوئیه 2008 میلادی

ارتش پاکستان حمله‌ای را علیه طالبان پاکستان در آژانس قبایلی باجور آغاز می‌کند.

آگوست 2008 میلادی

پرویز مشرف از ریاست استعفا می‌دهد.

سپتامبر 2008 میلادی

زرداری توسط اعضای مجلس ملی و مجالس استانی به ریاست جمهوری انتخاب می‌شود. او قول خود را برای انتصاب مجدد افتخار چودری به عنوان رئیس دادگستری زیر پا می‌گذارد.

20 سپتامبر 2008 میلادی

هتل ماریوت در اسلام‌آباد توسط بمب‌گذاری خودرویی به شدت آسیب می‌بیند. حملات تروریستی طالبان پاکستان و متحدانشان در سراسر پاکستان تشدید می‌شود.

اکتبر 2008 میلادی

تلاش برای ترور اسفندیار ولی خان، رهبر ANP، در چارسده، که منجر به کشته شدن یکی از محافظان وی می‌شود.

دسامبر 2008 میلادی

حمله تروریستی در پیشاور.

نوامبر 2008 میلادی

روابط بین هند و پاکستان دوباره به شدت بدتر می‌شود پس از اینکه تروریست‌های گروه لشکر طیبه (مستقر در پاکستان) حملات تروریستی را در شهر بمبئی هند انجام می‌دهند و 185 نفر کشته می‌شوند.

فوریه 2009 میلادی

دولت ملی و دولت استان سرحد شمال غربی (NWFP) با طالبان پاکستان در سوات به توافق «نظام عدل» می‌رسند.

مارس 2009 میلادی

دولت زرداری دولت شریف را در پنجاب برکنار می‌کند. اتحادیه مسلمانان یک راهپیمایی گسترده به اسلام‌آباد ترتیب می‌دهد. زرداری مجبور به عقب‌نشینی شده و به افتخار چودری اجازه بازگشت به عنوان رئیس دادگستری را می‌دهد و به اتحادیه مسلمانان اجازه از س

آوریل 2009 میلاده

طالبان در سوات منطقه بونر (Buner) همسایه را که نزدیک‌تر به اسلام‌آباد است، تصرف می‌کنند.

مه 2009 میلادی

ارتش پاکستان یک عملیات بزرگ را برای بازپس‌گیری سوات و بونر آغاز می‌کند.

24 می 2009 میلادی

رئیس‌جمهور آصف علی زرداری با رئیس‌جمهور محمود احمدی‌نژاد از ایران و حامد کرزی از افغانستان در تهران دیدار می‌کند.

جولای 2009 میلادی

ژنرال ندیم احمد، فرمانده سپاه یکم، مسئول هماهنگی امداد و بازسازی در سوات و مناطق دیگر می‌شود.

اکتبر 2009 میلادی

ارتش پاکستان در وزیرستان جنوبی.

دسامبر 2009 میلادی

جایزه کمیسیون ملی مالی، که بین دولت ملی و استان‌ها توافق شده بود، تخصیص درآمد را به نفع سند، استان سرحد شمال غربی (NWFP) و به ویژه بلوچستان متعادل می‌کند.

9 فوریه 2010 میلادی

حکیم‌الله محسود، امیر (رهبر) طالبان پاکستان.

1 ژانویه 2010 میلادی

بیش از نود نفر در بمب‌گذاری انتحاری طالبان در یک بازی والیبال در منطقه لکی مروت (Laki Marwat) استان سرحد شمال غربی کشته می‌شوند.

14 ژانویه 2010 میلادی

جماعت الدعوه کشتار مسلمانان در بمب‌گذاری‌های انتحاری را غیراسلامی محکوم می‌کند.

مه 2010 میلادی

تلاش ناموفق برای بمب‌گذاری در میدان تایمز (Times Square) نیویورک.

تابستان 2010 میلادی

سیل‌های وحشتناک در پاکستان.

ژانویه 2011 میلادی

ترور فرماندار سلمان تاثیر.

می 2011 میلادی

اسامه بن لادن در ابیت‌آباد (Abbottabad) پیدا و کشته می‌شود.