پاکستان: فراتر از دولتِ بحران‌زده

حدود 1850

آغاز شکل‌گیری هویت فرد مسلمان و جامعه اسلامی در جنوب آسیا.

1857

امپراتوری گورکانیان، پس از شش امپراتور بزرگ (از بابر تا اورنگ‌زیب)، توسط بریتانیا از بین رفت.

1940

قطعنامه مسلم لیگ، که به معنای مطالبه خودمختاری یا ایالت‌های مستقل برای مناطق مسلمان‌نشین بود.

1941

ابوالاعلی مودودی، جماعت اسلامی (JI) را تأسیس کرد.

1946

برنارد برودی سلاح‌های هسته‌ای را "سلاح‌های مطلق" نامید.

1947

14 می: نامه‌ای از جی. اچ. هدایت‌الله، رهبر سندی، به جناح درباره نیاز به مهار ایالت‌گرایی.

11 اوت

محمدعلی جناح در اولین سخنرانی خود در مجلس مؤسسان پاکستان، دیدگاه خود را برای یک دولت مترقی، عادلانه و بی‌طرف ارائه کرد.

14 اوت

مراسم رسمی انتقال قدرت به پاکستان؛ لرد مونت‌باتن، اکبر شاهنشاه را به عنوان نمونه‌ای از حاکم مسلمان بردبار به جناح پیشنهاد داد، اما جناح پیامبر اسلام را به عنوان الگویی دائمی‌تر و الهام‌بخش‌تر معرفی کرد.

اکتبر

مسلمانان در پنجاب غربی شروع به واکنش نشان دادن به داستان‌های وحشتناک از هند کردند.

دسامبر

جناح اولین و تنها کریسمس خود را به عنوان مهمان جامعه مسیحی گذراند.

آغاز جنگ کشمیر (1947

1948) که ارتش پاکستان جهاد را برای بسیج قبایل برای حمله به کشمیر به کار گرفت.

1948

فوریه: محمدعلی جناح سخنرانی خود را برای مردم ایالات متحده آمریکا ضبط کرد و اعلام کرد که پاکستان یک دولت تئوکراتیک نخواهد بود.

سپتامبر

مرگ محمدعلی جناح.

1949

تصویب قطعنامه اهداف، که اصول قانون اساسی آینده پاکستان را با تأکید بر اسلام بیان کرد.

فوریه 1950

انتشار "حکم اولویت" توسط وزارت کشور، که رتبه‌بندی مقامات مدنی و نظامی را برای اهداف تشریفاتی مشخص کرد.

ظهور اختلافات ایالتی و زبانی، به ویژه در مورد زبان اردو به عنوان تنها زبان ملی، که منجر به

1953

اعتراضات خیابانی خواستار اعلام احمدی‌ها به عنوان غیرمسلمان، به رهبری احزاب اسلامی.

1954

گزارش منیر صادر شد و در مورد خطرات ایدئولوژیک و عدم تعریف اسلام توسط دولت هشدار داد.

1956

1957: حسین شهید سهروردی برای مدت کوتاهی به عنوان نخست وزیر پاکستان خدمت کرد و بر نیاز به هویت ملی بر اساس رضایت مردم تأکید کرد.

1958

کودتای نظامی به رهبری ژنرال ایوب خان، آغاز دوره حکومت نظامی.

1959

1971: ارتش پاکستان حکومت را اداره می‌کرد.

1960

ایوب خان در مقاله‌ای در امور خارجه، قصد خود را برای "آزادسازی مفهوم اساسی ایدئولوژی ما از غبار ابهام" بیان کرد و اسلام را به عنوان ایدئولوژی پاکستان تعریف کرد.

1965

جنگ هند و پاکستان.

ژانویه 1966

امضای بیانیه تاشکند، تلاشی برای صلح پس از جنگ 1965.

1967

1972: شجاع نواز به عنوان گوینده و تهیه‌کننده تلویزیون پاکستان فعالیت می‌کرد و جنگ 1971 با هند را پوشش داد.

1969

ژنرال یحیی خان جانشین ژنرال ایوب خان شد.

1970

اولین انتخابات آزاد و عادلانه در پاکستان برگزار شد.

1971

شکست نظامی خردکننده در برابر هند و تجزیه پاکستان، منجر به تشکیل بنگلادش شد. این رویداد "نظریه دو ملت" را تضعیف کرد و بر روان پاکستان تأثیر زیادی گذاشت.

1971

1977: حکومت ذوالفقار علی بوتو.

1972

2 ژوئیه: امضای توافقنامه شیملا، چارچوبی برای عادی‌سازی روابط بین هند و پاکستان.

1973

27 اوت: توافقنامه دهلی نو در مورد اسیران جنگی امضا شد.

تصویب قانون اساسی 1973، سند اجماعی که خودمختاری استان‌ها را تضمین می‌کرد.

فوریه 1974

پاکستان میزبان دومین اجلاس سازمان کنفرانس اسلامی در لاهور بود و بنگلادش را به رسمیت شناخت.

1974

هند آزمایش "انفجار هسته‌ای صلح‌آمیز" خود را انجام داد.

1976

ذوالفقار علی بوتو برای بهبود اعتبار اسلامی خود، امامان مسجدالنبی و کعبه را به پاکستان دعوت کرد.

1977

ژنرال ضیاءالحق، ذوالفقار علی بوتو را برکنار کرد و طولانی‌ترین دوره دیکتاتوری نظامی را آغاز کرد.

1977

1988: حکومت ژنرال ضیاءالحق.

1978

14 آوریل: امضای توافقنامه دهلی نو در مورد طرح برق‌آبی سلال.

1979

انقلاب اسلامی در ایران.

1980

1985: ملیحه لودهی در مدرسه اقتصاد لندن سیاست و جامعه‌شناسی سیاسی تدریس می‌کرد.

اوایل دهه 1980

چهار شرکت نفتی بین‌المللی برای اکتشاف در پاکستان مجوز گرفته بودند، اما یک شرکت بزرگ نفتی عملیات خود را متوقف کرد.

1980

دکتر میکال احمد دکترای اقتصاد خود را از دانشگاه آکسفورد دریافت کرد.

1981

نرخ سوادآموزی بزرگسالان در پاکستان 26 درصد بود.

1985

"The Sole Spokesman: Jinnah, the Muslim League and the Demand for Pakistan" توسط عایشه جلال منتشر شد.

محمد خان جونیجو به عنوان رهبر مسلم لیگ پاکستان (PML

N) به قدرت رسید.

1985

1988: حکومت محمد خان جونیجو.

1988

31 دسامبر: توافقنامه همکاری فرهنگی بین هند و پاکستان امضا شد.

31 دسامبر

توافقنامه ممنوعیت حمله به تأسیسات هسته‌ای بین هند و پاکستان عملیاتی شد.

1988

1999: دوره دموکراسی در پاکستان، با تناوب حکومت بنظیر بوتو و نواز شریف.

1989

میکال احمد از طرف دولت پاکستان به صندوق بین‌المللی پول (IMF) در واشنگتن دی سی به عنوان مشاور ارشد مدیر اجرایی معرفی شد.

1990

کتاب "The State of Martial Rule: The Origins of Pakistan's Political Economy of Defence" توسط عایشه جلال منتشر شد.

1991

نرخ ثبت نام خالص در مدارس ابتدایی 33 درصد بود.

6 آوریل

توافقنامه دهلی نو در مورد اطلاع‌رسانی پیشاپیش تمرینات نظامی و جابجایی نیروها عملیاتی شد.

1992

17 اوت: توافقنامه دهلی نو در مورد جلوگیری از نقض حریم هوایی و حقوق پرواز عملیاتی شد.

1993

ملیحه لودهی اولین بار به عنوان سفیر پاکستان در آمریکا (تا 1996) خدمت کرد.

"Jinnah Papers

Prelude to Pakistan" توسط زی. اچ. زیدی منتشر شد.

اوایل تا اواسط دهه 1990

کشورهای آسیای مرکزی برای صادرات انرژی خود به دنبال مسیرهای جنوبی از طریق پاکستان بودند، اما پاکستان این فرصت را از دست داد.

اواسط دهه 1990

جماعت علمای اسلام (JUI) عمیقاً در رژیم طالبان در افغانستان درگیر شد.

1994

"From Dependence to Intervention: Soviet-Afghanistan Relations During the Brezhnev Era (1964-1982)" توسط سید رفعت حسین منتشر شد.

"The Sole Spokesman

Jinnah, the Muslim League and the Demand for Pakistan" (نسخه دوم) توسط عایشه جلال منتشر شد.

1995

"Democracy and Authoritarianism in South Asia: A Comparative and Historical Perspective" توسط عایشه جلال منتشر شد.

1995

تعداد مالیات‌دهندگان درآمد از 250 هزار نفر به 1 میلیون نفر رسید.

1996

"The Military in Pakistan: Image and Reality" توسط ای. آر. صدیقی منتشر شد.

1997

"Civil-Military Relations in Pakistan" توسط سعید شفقت منتشر شد.

ژوئن 1997

امضای توافقنامه اسلام‌آباد در مورد گروه‌های کاری مشترک برای گفتگوی جامع.

1998

پاکستان آزمایش‌های هسته‌ای خود را انجام داد.

"Modern South Asia

History, Culture and Political Economy" (نسخه اول) توسط عایشه جلال و سوگاتا بوس منتشر شد.

3 اوت

واشنگتن از اسلام‌آباد و دهلی نو خواست از اقدامات تحریک‌آمیز و لفاظی خودداری کنند.

اکتبر

مذاکرات در سطح وزرای خارجه از سر گرفته شد.

20

21 فوریه 1999: اجلاس واجپایی-شریف در لاهور برگزار شد و سه توافقنامه امضا شد.

می

ژوئیه 1999: بحران کارگیل که هند و پاکستان را به آستانه جنگ کشاند.

4 ژوئیه 1999

نواز شریف در واشنگتن بیانیه‌ای مشترک با رئیس جمهور کلینتون امضا کرد.

اوایل 1999

برنامه‌ریزی استراتژیک برای دفاع ملی پاکستان آغاز شد.

اوت 1999

هند هواپیمای نیروی دریایی پاکستان "آتلانتیک" را سرنگون کرد.

اکتبر 1999

کودتای نظامی به رهبری ژنرال پرویز مشرف، که دولت غیرنظامی نواز شریف را سرنگون کرد.

1999

2005: ریاست عشره حسین به عنوان رئیس بانک دولتی پاکستان.

1999

2008: حکومت پرویز مشرف.

2000

"Self and Sovereignty: The Muslim Individual and the Community of Islam in South Asia since c. 1850" توسط عایشه جلال منتشر شد.

2000

تعداد مالیات‌دهندگان درآمد به 1 میلیون نفر افزایش یافت.

2001

11 سپتامبر: حملات تروریستی 11 سپتامبر در ایالات متحده آمریکا.

2001

2005: ملیحه لودهی عضو هیئت مشورتی دبیرکل سازمان ملل متحد در امور خلع سلاح بود.

بعد از 11 سپتامبر

ایالات متحده آمریکا عملیات "آزادی پایدار" را در افغانستان آغاز کرد.

2002

2 فوریه: پرویز مشرف ساختار فرماندهی و کنترل هسته‌ای پاکستان را اعلام کرد و بخش برنامه‌های استراتژیک (SPD) را در ستاد مشترک ارتش تأسیس کرد.

"Afghanistan and 9/11

The Anatomy of a Conflict" توسط سید رفعت حسین منتشر شد.

حکم پلیس 2002 صادر شد.

می

ژنرال مشرف قول داد که حمایت پاکستان از شبه‌نظامیان در کشمیر را "برای همیشه" پایان دهد.

ژوئن

ریچارد آرمیتاژ، معاون وزیر امور خارجه، از دهلی نو و اسلام‌آباد بازدید کرد و هر دو کشور موافقت کردند که از درگیری عقب‌نشینی کنند.

اکتبر

بحران نظامی هند و پاکستان (پاراکارام) به پایان رسید.

22 اوت

پرویز مشرف "حکم چارچوب حقوقی" را صادر کرد و 29 اصلاحیه در قانون اساسی 1973 ایجاد کرد.

2003

ملیحه لودهی به عنوان سفیر پاکستان در بریتانیا (تا 2008) خدمت کرد.

2003

2008: رشد اقتصادی پاکستان به طور متوسط 6 درصد در سال بود.

2004

ژانویه: پرویز مشرف و آتال بیهاری واجپایی در اسلام‌آباد دیدار کردند و گفتگوی جامع را از سر گرفتند.

2005

گلدمن ساکس مفهوم "یازده بعدی" (N-11) را به عنوان گروهی از کشورهایی که پتانسیل اقتصادی برای تبدیل شدن به بازیگران مهم در سیستم جهانی را دارند، معرفی کرد.

آوریل

سرویس اتوبوسرانی بین سرینگر و مظفرآباد از سر گرفته شد.

اکتبر

پس از زلزله در کشمیر آزاد، خط کنترل در پنج نقطه بازگشایی شد.

2006

ژانویه: خط راه‌آهن بین مونابائو در راجستان و خوخراپار در سند از سر گرفته شد.

می

راه اندازی دومین سرویس اتوبوسرانی از کشمیر، که پونچ در کشمیر و راولاکوت در کشمیر آزاد را به هم وصل می‌کرد.

ژنرال ضیاءالحق (1977

1988) به عنوان رئیس کمیسیون اصلاحات دولت (تا 2008) منصوب شد.

2007

مارس: پرویز مشرف تلاش کرد قاضی القضات افتخار محمد چودری را برکنار کند، که منجر به اعتراضات ملی شد.

مارس

زاهد حسین کتاب "Frontline Pakistan: The struggle with militant Islam" را منتشر کرد.

تابستان

عملیات نظامی علیه لال مسجد در اسلام‌آباد.

اکتبر

پرویز مشرف در انتخابات ریاست جمهوری مجدداً انتخاب شد.

5 اکتبر

پرویز مشرف فرمان آشتی ملی (NRO) را صادر کرد.

19 اکتبر

بنظیر بوتو به پاکستان بازگشت.

3 نوامبر

پرویز مشرف وضعیت اضطراری اعلام کرد.

28 نوامبر

پرویز مشرف از سمت فرماندهی ارتش کناره‌گیری کرد و این سمت را به ژنرال اشفق پرویز کیانی واگذار کرد.

دسامبر

تشکیل "تحریک طالبان پاکستان" (TTP).

27 دسامبر

ترور بنظیر بوتو در راولپندی.

2008

ژانویه: انتشار کتاب "Partisans of Allah: Jihad in South Asia" توسط عایشه جلال.

فوریه

انتخابات عمومی در پاکستان برگزار شد و حزب مردم پاکستان (PPP) به عنوان بزرگترین حزب ظاهر شد.

فوریه

شجاع نواز کتاب "Crossed Swords: Pakistan, Its Army, and the Wars Within" را منتشر کرد.

ژوئن

جنبش متحده قومی (MQM) به دولت ایالتی سند پیوست.

18 اوت

پرویز مشرف مجبور به استعفا شد.

26 نوامبر

حملات تروریستی در بمبئی.

2009

شجاع نواز کتاب "FATA: A Most Dangerous Place" را منتشر کرد.

مارس

باراک اوباما اولین طرح خود را برای سیاست در قبال افغانستان و پاکستان (Af-Pak) اعلام کرد.

اوت

حملات پهپادی آمریکا در پاکستان تشدید شد.

17 اکتبر

عملیات نظامی گسترده در وزیرستان جنوبی آغاز شد.

نوامبر

ملا عمر، رهبر طالبان، بیانیه‌ای صادر کرد که نشانه‌هایی از انعطاف‌پذیری در مذاکرات صلح داشت.

1 دسامبر

اوباما راهبرد خود در افغانستان را اعلام کرد و وعده افزایش نیروها و یک "افزایش غیرنظامی" را داد.

دسامبر

گروه "تحریک طالبان پاکستان" (TTP) در سراسر مناطق قبیله‌ای و ایالت خیبر پختونخوا فعالیت می‌کرد.

دسامبر

میزان حواله‌های ارسالی خارجی به 9 میلیارد دلار رسید.

2010

شجاع نواز کتاب "Pakistan in the Danger Zone: A Tenuous US-Pakistan Relationship" را منتشر کرد.

فوریه

سازمان اطلاعات بین‌سرویس‌ها (ISI) و سیا (CIA) چندین نفر از رهبران طالبان، از جمله ملا عبدالغنی برادر را در پاکستان دستگیر کردند.

مارس

دیدار هیئت پاکستانی با پرزیدنت اوباما در واشنگتن برای "گفتگوی استراتژیک".

13 آوریل

نخست وزیران هند و پاکستان در اجلاس امنیت هسته‌ای در واشنگتن با یکدیگر ملاقات کردند.

3 مه

دادگاه هند اجمل قصاب را به اتهام قتل و جنگ علیه هند محکوم کرد.

ژوئن

چین موافقت کرد دو راکتور هسته‌ای غیرنظامی به پاکستان ارائه دهد.

ژوئیه

سیل بزرگ در پاکستان، که خسارات گسترده‌ای به اقتصاد وارد کرد.

ژوئیه

ملیحه لودهی کتاب "Pakistan: Beyond the 'Crisis State'" را ویرایش و منتشر کرد.

ژوئیه

زاهد حسین کتاب "The Scorpion's Tail: The relentless rise of Islamic militants in Pakistan" را منتشر کرد.

ژوئیه

یوسف رضا گیلانی، ژنرال اشفق پرویز کیانی را برای سه سال دیگر به عنوان فرمانده ارتش منصوب کرد.

اکتبر

القای 4000 سرباز بلوچ در ارتش به منظور افزایش تعداد آنها به 10000 نفر.

پاییز

مقامات پاکستانی برای مقابله با عواقب سیل، مالیات اضافی موقت بر درآمدها و دو برابر کردن مالیات غیرمستقیم ویژه بر واردات غیرضروری را اعلام کردند.

2011

انتشار "Modern South Asia: History, Culture and Political Economy" (نسخه سوم) توسط عایشه جلال و سوگاتا بوس.

2025 (پیش‌بینی)

تقاضای سالانه انرژی در پاکستان به 198 میلیون تن معادل نفت افزایش خواهد یافت.

2030 (پیش‌بینی)

28.2 میلیون نفر در پاکستان از تحصیل محروم خواهند بود، مگر اینکه پیشرفت سریع در این زمینه حاصل شود.