خلاصه سخنان محمد حسین باقری؛ مدیر اندیشکده اقبال در گفتگو با شبکه سونو نیوز
۱. آغازگر جنگ و مسئولیت آن آقای باقری معتقد است برخی تحلیلگران فراموش کردهاند که این جنگ را ایران شروع نکرده است. ایران با وجود بیاعتمادی مردمش به آمریکا، با امضای تفاهمنامه ۱۴ بندی با دونالد ترامپ تلاش کرد...
۱. آغازگر جنگ و مسئولیت آن
آقای باقری معتقد است برخی تحلیلگران فراموش کردهاند که این جنگ را ایران شروع نکرده است. ایران با وجود بیاعتمادی مردمش به آمریکا، با امضای تفاهمنامه ۱۴ بندی با دونالد ترامپ تلاش کرد به دیپلماسی فرصت دهد و در صورت وجود فرصت واقعی، در آینده نیز آماده دیپلماسی خواهد بود.
۲. نقض عهد آمریکا و کریدور عمان
به گفته این کارشناس، آمریکا تقریباً تمام بندهای توافق را نقض کرده است؛ داراییهای بلوکه شده ایران آزاد نشدند و برخلاف توافق برای عبور کشتیهای تجاری تحت نظارت ایران از تنگه هرمز، آمریکا یک مسیر جایگزین به نام کریدور عمان ایجاد کرد.
آمریکا کشتی های تجاری را تشویق کرد به جای تنگه هرمز از مسیر عمان بروند و ناوهای جنگی خود را برای اسکورت آنها فرستاد که این کار اهرم فشار و مزیت استراتژیک تنگه هرمز را برای ایران از بین میبرد.
۳. علت پایان صبر استراتژیک ایران
در پاسخ به این نقد که چرا ایران در بحبوحه مراسم تشییع رهبر خود صبر بیشتری نشان نداد، وی توضیح میدهد که موضوع فقط اقتصاد یا آرامش موقت نبود، بلکه حفظ حاکمیت ملی مطرح بود.
اگر ایران مقابل ایجاد کریدور عمان سکوت میکرد، اهرم استراتژیک خود (تنگه هرمز) را که دنیا در یک جنگ ۴۰ روزه متوجه اهمیت جغرافیایی آن شده بود، ظرف دو ماه به طور کامل از دست میداد. ایران به این دلیل دست به واکنش زد که معتقد بود در غیر این صورت کل سیستم کشور دچار فروپاشی استراتژیک میشد.
۴. سناریوهای پیشرو در جنگ ایران و آمریکا
باقری چهار سناریو برای آینده این بحران متصور است:
جنگ در کنار مذاکره: تداوم وضعیت فعلی؛ یعنی تنش محدود همراه با تلاش آمریکا برای ممانعت از تسلط کامل ایران بر تنگه هرمز، بدون وارد شدن به یک جنگ تمام عیار.
بازگشت به جنگ گسترده (سناریوی محتملتر): با توجه به حملات آمریکا به ۱۷۰ نقطه در ایران طی دو هفته اخیر، احتمال وقوع یک جنگ همهجانبه بسیار بالا است.
محاصره دریایی: تلاش آمریکا برای قطع کامل واردات و صادرات ایران، هرچند ایران توانایی برهم زدن این روند را دارد.
پذیرش پیشنهادهای ایران توسط آمریکا: که با توجه به حضور لابیهای حامی اسرائیل در پشت سر ترامپ بسیار بعید به نظر میرسد.
۵. تحلیل حملات ۱۷۰ گانه آمریکا به ایران
حملات آمریکا به ۱۷۰ نقطه (از جمله بندرعباس، بوشهر، چابهار و…) به صورت تصادفی نبوده و یک الگوی مشخص دارد. این حملات از نوار ساحلی شروع شده و به سمت مناطق داخلی و جنوب غربی حرکت کردهاند.
هدف این حملات فراتر از نابودی چند موشک است؛ بلکه هدف عقب راندن خطوط دفاعی و مسیرهای تدارکاتی ایران و همچنین سنجش میزان سرعت بازسازی و عکسالعمل ایران است. به نظر میرسد این اقدامات مقدمهای برای یک جنگ همهجانبه باشد.
۶. واکنشها و تلفات متقابل
باقری تایید میکند که سیستم دفاعی ایران آسیب هایی دیده و ایران تجهیزات پیشرفته هوایی مشابه آمریکا ندارد، اما استراتژی ایران استفاده از موشک، پهپاد و قایقهای تندرو برای کنترل تنگه هرمز و ضربه به منافع آمریکا در منطقه است.
وی اشاره می کند که در مقابل، حملاتی به مراکز فرماندهی آمریکا در اردن، سیستمهای پاتریوت در کویت، و پایگاه هوایی الظفره در امارات انجام شده و بندر فجیره نیز عملاً ناکارآمد شده است. منطق ایران این است: «اگر ما نتوانیم از تنگه هرمز استفاده کنیم، اجازه استفاده به هیچ کس دیگری را هم نخواهیم داد.»
۷. نقش یمن (حوثیها) و وضعیت عربستان
او معتقد است حوثی های یمن عملاً خود را به عنوان خط دفاعی و بخشی از محور مقاومت در کنار ایران تعریف کردهاند و تلاش میکنند مدل تنگه هرمز را در تنگه بابالمندب پیاده کنند.
از نگاه باقری، در این جنگ ۴۰ روزه بیشترین سود اقتصادی را عربستان برده است، چرا که توانسته از طریق خط لولههای شرق به غرب خود، صادرات نفتش را افزایش دهد. اما اگر جنگ همه جانبه شود و حوثی ها دریای سرخ و بابالمندب را ناامن کنند، ضربه بزرگی به اقتصاد عربستان وارد خواهد شد
