سراب آموزش عالی در پاکستان

سراب آموزش عالی در پاکستان؛ سقوط کیفیت در سایه آمارهای پوشالی

۲۴ سال پس از آغاز اصلاحات بزرگ آموزش عالی در پاکستان، سیستمی که قرار بود این کشور را به اقتصاد دانش‌بنیان تبدیل کند، اکنون با بحران‌های عمیقی دست‌ و پنجه نرم می‌کند.

اگرچه تعداد دانشگاه‌ ها از ۵۸ به ۲۷۸ مرکز رسیده و تولید مقالات جهش چشمگیری داشته، اما زیر این ظاهر براق، واقعیتی تلخ از بدهی‌ های سنگین(بحران مالی در دانشگاه‌ها)، افت شدید کیفیت آموزشی و تقلب های گسترده علمی نهفته است.

فروپاشی مالی زیر بار توسعه بی‌ رویه

دانشگاه‌ های دولتی پاکستان اکنون زیر بار هزینه‌ های سنگین در حال خرد شدن هستند. حدود ۸۰ درصد از دانشگاه‌های دولتی پاکستان ظرف ۳ تا ۴ سال آینده در معرض خطر ورشکستگی قرار دارند. سقف بودجه دولتی از سال ۲۰۱۷ ثابت مانده، در حالی که ارزش روپیه افت کرده و ده‌ها دانشگاه جدید تاسیس شده است. کسری های میلیاردی، پرداخت قسطی حقوق استادان و تعویق مستمری ها، دانشگاه‌ های مطرح کشور را به تعطیلی و اعتصاب کشانده است.

«فروشگاهی سازی» و افت کیفیت مدرک ها

تأسیس دانشگاه در پاکستان به ابزاری برای سیاستمداران جهت کسب منافع سیاسی و ایجاد فرصت‌ های شغلی سفارشی تبدیل شده است. این توسعه کمی، ضربه مهلکی به سواد دانش‌ آموختگان زده است؛ به طوری که در یک آزمون ملی از ۳۳ هزار دانشجوی سال آخر کامپیوتر، تنها ۰.۴ درصد امتیازی بالای ۸۰ درصد کسب کردند و بیش از ۶۰ درصد نمره‌ای زیر ۵۰ گرفتند.

​ پژوهش‌ های سفارشی و تقلب‌ های علمی

آمار بالای تولید مقالات علمی نیز بیشتر حاصل یک معامله تجاری است تا پژوهش واقعی. بیش از ۷۰ درصد مقالات برخی رشته‌ ها در مجلات غیرمعتبر و مجانی‌ فروش به چاپ می‌رسند. همچنین طبق آمارهای جهانی، پاکستان یکی از بالاترین نرخ‌ های بازپس‌ گیری و استرداد مقاله (به دلیل تقلب علمی، داده‌ سازی و سرقت ادبی) را در جهان به خود اختصاص داده است.

​ پذیرش واقعیت؛ تنها راه نجات

اصلاحات سال ۲۰۰۲ اکنون به هیولایی تبدیل شده که اصلاح آن نیازمند شجاعت است. پاکستان خواهان اقتصاد دانش‌ بنیان است، اما در عمل اهمیتی به کیفیت دانش نمی‌دهد. تنها راه چاره این است که مسئولان از آمارهای ساختگی دست بردارند، واقعیت فروپاشی آموزشی را بپذیرند و آموزش را به اولویت نخست کشور تبدیل کنند.