تنش لفظی شدید میان اسلام‌آباد و کابل و ناکامی «نشست فرمت مسکو» در صدور بیانیه مشترک

اخیرا ​هشتمین نشست مشورتی «فرمت مسکو» درباره افغانستان که با حضور نمایندگان ۱۰ کشور منطقه‌ ای برگزار شد، به دلیل اختلافات شدید میان هیأت‌ های پاکستان و طالبان افغانستان، بدون صدور بیانیه مشترک به پایان رسید؛ رویدادی که ابراز تأسف نماینده ویژه روسیه را به همراه داشت.

​زامیر کابلوف، نماینده ویژه ولادیمیر پوتین در امور افغانستان، اعلام کرد که تدوین پیش‌ نویس بیانیه نهایی به دلیل عدم توافق میان پاکستان و افغانستان با موانع جدی روبه‌ رو شد. به گفته وی، هیأت طالبان معتقد بود که در متن پیشنهادی، بیش از حد به موضوع «تروریسم» در ارتباط با افغانستان پرداخته شده است؛ موضوعی که به گفته کابلوف برای سایر طرف‌ ها غافلگیرکننده بود، چرا که در بیانیه‌ های دوره‌ های قبل نیز از همین عبارات استفاده شده بود.

​با وجود عدم صدور بیانیه، وزارت امور خارجه روسیه در بیانیه‌ای جداگانه اعلام کرد که حاضران در نشست بر لزوم تعامل سازنده با کابل، ادغام افغانستان در اقتصاد جهانی و توسعه همکاریهای منطقه‌ ای بر پایه منافع متقابل تأکید کردند.

​اتهام‌ زنی متقابل و مواضع تند کابل و اسلام‌آباد

​در جریان این نشست، نمایندگان طالبان و پاکستان یکدیگر را به ناامنی و حمایت از تروریسم متهم کردند:

​مواضع طالبان: امیرخان متقی، وزیر امور خارجه حکومت طالبان، پاکستان را به «تجاوز نظامی به تمامیت ارضی افغانستان» و حملات هوایی به مناطق مسکونی متهم کرد. وی مدعی شد که نظامیان پاکستانی با همکاری نیروهای حکومت پیشین افغانستان و گروه داعش، در حال سازماندهی و گردآوری هزاران شبه‌ نظامی در نزدیکی به گفته وی خط دیورند(مرز بین المللی مشترک بین دو کشور ) برای برهم زدن ثبات افغانستان هستند.

​مواضع پاکستان: محمد صادق، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان، اعلام کرد که اسلام‌آباد پس از پنج سال از حاکمیت طالبان، با جدی‌ ترین تهدیدات امنیتی تاریخ خود مواجه است. وی با اشاره به کشته شدن بیش از ۴۷۰۰ شهروند پاکستانی در سه سال گذشته، گروه‌هایی نظیر تی‌تی‌پی (طالبان پاکستان)، ارتش آزادی بخش بلوچستان و داعش را متهم کرد که از خاک افغانستان برای طراحی و اجرای عملیات تروریستی استفاده می‌کنند.

صادق تأکید کرد که حملات هوایی پاکستان، اقداماتی دفاعی، هدفمند و بر اساس حق دفاع از خود بوده است.

​فرمت مسکو چیست؟

​«فرمت مسکو» یک ابتکار منطقه‌ای است که در سال ۲۰۱۷ توسط روسیه و با هدف تسهیل روند آشتی ملی، بررسی تهدیدات امنیتی، مبارزه با قاچاق مواد مخدر و تعامل اقتصادی با افغانستان پایه‌ گذاری شد.

​در هشتمین دور این نشست، نمایندگان کشورهای افغانستان، پاکستان، ایران، هند، چین، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان حضور داشتند و نمایندگان بلاروس و مصر نیز به عنوان مهمان شرکت کرده بودند. این دومین حضور رسمی طالبان در فرمت مسکو پس از به‌رسمیت شناختن حکومت آنها از سوی روسیه در ژوئیه ۲۰۲۵ محسوب می‌شود.