13
14 اوت 1947: استقلال پاکستان و هند جشن گرفته میشود. "آقا محمد یحیی خان" به عنوان ارشدترین افسر پاکستانی در جشن باشگاه کویته سخنرانی میکند.
پادکست کتاب
نمایه کتاب
Cover Point
نویسنده: جمشید مارکر
کتاب Cover Point نوشتهٔ جمشید مارکر، که طی چهار دهه خدمت دیپلماتیک در پاکستان تجربه جمع کرده، برداشتها و دیدگاههای شخصی خود را دربارهٔ رهبران قدرتمند این کشور بیان میکند. او از دید یک دیپلمات که هم «نزدیک به عمل» بوده و هم فاصلهای برای دید کلی داشته (به تعبیر اصطلاح کریکت «cover point») به سیاستها، تصمیمات و شخصیتهای کلیدی سیاسی پاکستان نگاه میکند. این کتاب شامل تأملاتی دربارهٔ تأثیرات فرهنگ اطرافیان، چاپلوسی، و چالشهای رهبری در تاریخ پاکستان از زمان بنیانگذار این کشور تا دورهٔ پروازِ پرهیزارش است
14 اوت 1947: استقلال پاکستان و هند جشن گرفته میشود. "آقا محمد یحیی خان" به عنوان ارشدترین افسر پاکستانی در جشن باشگاه کویته سخنرانی میکند.
"محمد علی جناح"، بنیانگذار پاکستان، درگذشت. "خواجه ناظم الدین" به عنوان فرماندار کل و "لیاقت علی خان" به عنوان نخستوزیر جانشین او میشوند.
"لیاقت علی خان" به "جمشید مارکر" پیشنهاد میدهد که به خدمات خارجی پاکستان بپیوندد، اما "مارکر" به دلیل تعهدات خانوادگی این پیشنهاد را نمیپذیرد.
"لیاقت علی خان" در یک سخنرانی عمومی در راولپندی ترور میشود. "غلام محمد" به عنوان فرماندار کل و "خواجه ناظم الدین" به عنوان نخستوزیر منصوب میشوند.
"غلام محمد" از ماده 10 قانون اساسی موقت استفاده کرده و نخستوزیر "خواجه ناظم الدین" را برکنار میکند. این اقدام به عنوان اولین کودتا در تاریخ پاکستان تلقی میشود.
"اسکندر میرزا" فرماندار کل پاکستان میشود.
پاکستان جمهوری میشود و "اسکندر میرزا" اولین رئیس جمهور پاکستان میگردد.
"حسین شهید سهروردی" پس از رسیدن به مقام نخستوزیری، روابط دوستانه بین پاکستان و جمهوری خلق چین را برقرار میکند و هیئتی بزرگ را به پکن میبرد.
رئیس جمهور "اسکندر میرزا" قانون اساسی را لغو و حکومت نظامی اعلام میکند. "ذوالفقار علی بوتو" به عنوان وزیر بازرگانی وارد کابینه میشود و "ایوب خان" به عنوان رئیس حکومت نظامی منصوب میگردد.
"ایوب خان" در یک اقدام صلحآمیز اما دراماتیک، "اسکندر میرزا" را از قدرت برکنار کرده و او را به لندن تبعید میکند. "ایوب خان" رئیس جمهور پاکستان میشود.
"جمشید مارکر" با "ایوب خان" دیدار کرده و انتصابش به عنوان کمیسر عالی پاکستان در غنا تایید میشود.
جنگ هند و پاکستان رخ میدهد.
"ایوب خان" و "لال بهادر شاستری" (نخستوزیر هند) پیمان صلح تاشکند را امضا میکنند. "ذوالفقار علی بوتو" پس از این پیمان به شدت به "ایوب خان" حمله میکند.
"ذوالفقار علی بوتو" حزب مردم پاکستان (PPP) را تاسیس میکند.
"ایوب خان" دچار حمله قلبی شده و برای درمان به تگزاس میرود، که به کاهش اعتماد به نفس و قدرت او میانجامد.
"ایوب خان" که "زلفی علی بوتو" و "شیخ مجیبالرحمان" رهبران مخالف وی بودند، قدرت حکومت نظامی خود را به "ژنرال یحیی خان" واگذار میکند. "یحیی خان" قانون اساسی را لغو و حکومت نظامی اعلام میکند.
"یحیی خان" و "نیکسون" در خانه فرمانداری لاهور دیدار میکنند و برنامهریزی برای نزدیکی آمریکا و چین آغاز میشود.
"جمشید مارکر" با "یحیی خان" دیدار میکند و "یحیی خان" از قصد خود برای بازدید از مسکو خبر میدهد.
"یحیی خان" از اتحاد جماهیر شوروی بازدید میکند و در مورد کارخانه فولاد و دیگر مسائل اقتصادی به توافقات مهمی دست مییابد. او از طرح "یوری و. گانکوفسکی" برای از سرگیری تامین تسلیحات شوروی چشمپوشی میکند.
"یحیی خان" انتخابات آزاد و عادلانه را برگزار میکند. حزب عوامی (موجیب) و حزب مردم پاکستان (بوتو) پیروزیهای قاطعی به دست میآورند که به بحران سیاسی میانجامد.
پاکستان در جنگ هند و پاکستان شکست میخورد و بنگلادش به وجود میآید. "یحیی خان" استعفا میدهد و "ذوالفقار علی بوتو" به عنوان رئیس جمهور و اولین رئیس حکومت نظامی غیرنظامی به قدرت میرسد.
"ذوالفقار علی بوتو" در یک نشست محرمانه در مولتان با دانشمندان هستهای پاکستان دیدار میکند و بر اهمیت دستیابی به قابلیت هستهای برای امنیت کشور تاکید میکند.
"ذوالفقار علی بوتو" توافقنامه سیملا را با هند امضا میکند که منجر به بازپسگیری اراضی اشغالی و بازگشت اسیران جنگی میشود.
"نیکسون" از چین بازدید میکند و توافقنامه شانگهای را امضا میکند.
قانون اساسی جدید پاکستان تصویب میشود که قدرت را به نخستوزیر منتقل میکند و "بوتو" این سمت را بر عهده میگیرد.
"ذوالفقار علی بوتو" کنفرانس اسلامی لاهور (اجلاس لاهور) را میزبانی میکند و به رسمیت شناختن بنگلادش را با موفقیت مدیریت میکند.
"ذوالفقار علی بوتو" قانون پارلمانی را تصویب میکند که احمدیها/قادیانیها را یک اقلیت اعلام میکند.
"احمد رضا قصوری" علیه "ذوالفقار علی بوتو" به اتهام قتل شکایت میکند.
نیروی امنیت فدرال (FSF) "بوتو" به 18000 نفر مجهز به سلاحهای خودکار، نارنجک و پرتابگر موشک میرسد.
"ذوالفقار علی بوتو" انتخابات عمومی را برگزار میکند که به شدت تقلبآمیز بود و منجر به اعتراضات گسترده عمومی میشود.
"ژنرال محمد ضیاءالحق" کودتا میکند و "ذوالفقار علی بوتو" و سایر رهبران سیاسی بازداشت میشوند. ضیاءالحق حکومت نظامی اعلام میکند.
دیوان عالی کشور، حکومت نظامی "ضیاءالحق" را با استناد به "دکترین ضرورت" توجیه میکند.
دادگاه عالی لاهور "ذوالفقار علی بوتو" را "مجرم اصلی" اعلام و حکم اعدام او را صادر میکند.
"ضیاءالحق" در مصاحبهای با "گاوین یانگ" از آبزرور لندن میگوید که اگر دیوان عالی "بوتو" را بیگناه بداند، او را آزاد میکند و اگر حکم اعدام بدهد، او را به دار میآویزد.
"دایانا مارکر" (همسر جمشید مارکر) بر اثر سرطان درگذشت.
"ذوالفقار علی بوتو" در زندان راولپندی اعدام میشود.
حمله شوروی به افغانستان رخ میدهد که موقعیت پاکستان را از یک "کشور طرد شده" به یک "قهرمان" بینالمللی تغییر میدهد.
حکومت نظامی در پاکستان بالاخره لغو میشود و "محمد خان جونیجو" به عنوان نخستوزیر منصوب میگردد.
"بی نظیر بوتو" پس از تبعید به پاکستان بازمیگردد و با استقبال گسترده مردمی مواجه میشود.
1987: "عملیات براستکس" هند منجر به تنشهای نظامی با پاکستان میشود که "ضیاءالحق" با دیپلماسی آن را مدیریت میکند.
توافقنامه ژنو در مورد خروج نیروهای شوروی از افغانستان امضا میشود.
"ضیاءالحق" با استفاده از "گزینه هستهای" سیاسی خود، نخستوزیر "جونیجو" و مجلس را منحل میکند.
انتخابات عمومی در پاکستان برگزار میشود و "بی نظیر بوتو" و حزب مردم پاکستان به پیروزی میرسند.
"بی نظیر بوتو" به عنوان نخستوزیر پاکستان سوگند یاد میکند. "غلام اسحاق خان" رئیس جمهور پاکستان میشود.
هواپیمای "ژنرال ضیاءالحق" در بیابان باهاوالپور سقوط میکند و او و سفیر آمریکا "آرنولد رافل" کشته میشوند. "غلام اسحاق خان" رئیس جمهور پاکستان میشود.
"بی نظیر بوتو" از واشنگتن دیسی بازدید میکند و در کنگره آمریکا سخنرانی میکند.
"نواز شریف" به عنوان نخستوزیر پاکستان منصوب میشود.
"ژنرال آصف نواز" جایگزین "ژنرال اسلم بیگ" به عنوان رئیس ارتش میشود.
"نواز شریف" هیئت پاکستانی را در کنفرانس سازمان ملل در مورد محیط زیست و توسعه (UNCTAD) در ریو دو ژانیرو رهبری میکند.
"ژنرال آصف نواز" بر اثر حمله قلبی درگذشت و "ژنرال عبدالوحید کاکر" جایگزین او میشود.
"غلام اسحاق خان" با استفاده از اختیارات ماده 8، "نواز شریف" را برکنار میکند.
"ژنرال وحید کاکر" توافقی را میانجیگری میکند که بر اساس آن "غلام اسحاق خان" و "نواز شریف" هر دو استعفا میدهند و یک دولت موقت بیطرف برای برگزاری انتخابات تشکیل میشود. "معینالدین قریشی" به عنوان نخستوزیر موقت منصوب میشود.
"معین قریشی" انتخابات آزاد و عادلانه را برگزار میکند که به پیروزی حزب مردم پاکستان میانجامد.
"بی نظیر بوتو" برای بار دوم نخستوزیر میشود.
"محمد خان جونیجو" بر اثر سرطان درگذشت.
"ژنرال پرویز مشرف" کنفرانس صلح سازمان ملل را در ستاد کل ارتش (GHQ) در راولپندی سازماندهی میکند. "جمشید مارکر" در این کنفرانس شرکت میکند.
"ژنرال جهانگیر کرامت" جایگزین "ژنرال عبدالوحید کاکر" به عنوان رئیس ارتش میشود.
"مرتضی بوتو" (برادر بی نظیر بوتو) درگذشت.
"نواز شریف" برای بار دوم با اکثریت قاطع آرا، نخستوزیر میشود.
"نواز شریف" به سمت رئیس ارتش "ژنرال پرویز مشرف" را منصوب میکند.
پاکستان در پاسخ به آزمایشات هستهای هند، شش بمب هستهای را آزمایش میکند.
روابط پاکستان و هند پس از درگیری کارگیل تیره میشود.
"پرویز مشرف" در پی "ربوده شدن" هواپیمای خود و دستگیری "نواز شریف"، قدرت را در دست میگیرد و به "نواز شریف" تبعید به عربستان سعودی را تحمیل میکند.
"پرویز مشرف" فرمان آشتی ملی (NRO) را صادر میکند.
"پرویز مشرف" استعفا میدهد.
دستیار هوشمند
پاسخ سریع و دقیق