رصد راهبردی پیمان مکه ۵ نوامبر ۲۰۲۶ | ۱۴ آبان ۱۴۰۵

پنجشنبه ۱۴ آبان ۱۴۰۵ ـ ۵ نوامبر ۲۰۲۶

تحول اصلی: مجلس ملی ترکیه نخستین ماده لایحه تصویب پیمان دفاعی مکه را تصویب کرد. این نخستین پیشرفت رسمی در صحن عمومی پارلمان پس از تأیید کمیسیون امور خارجه در ۲۷ اکتبر است. بااین‌حال، تصویب نهایی قانون و لازم‌الاجرا شدن کامل پیمان هنوز تأیید نشده است.

 آغاز تصویب ماده‌به‌ماده پیمان در پارلمان ترکیه
بر اساس گزارش خبرگزاری آناتولی که روزنامه اقتصادی دنیا در ساعت ۷:۳۰ صبح ۵ نوامبر منتشر کرد، نمایندگان مجلس ملی ترکیه پس از پایان مذاکرات کلی، بررسی مواد لایحه تصویب پیمان مکه را آغاز کردند و ماده نخست آن به تصویب رسید.

پس از تصویب این ماده، جلسه به ریاست جلال آدان متوقف شد و به دلیل حاضر نشدن کمیسیون مربوط در ادامه نشست، بررسی مواد باقی‌مانده به ساعت ۱۴ امروز به وقت ترکیه موکول شد.
وضعیت مراحل تصویب در ترکیه
ارائه لایحه به مجلس
۲۰ اکتبر
تصویب کمیسیون امور خارجه
۲۷ اکتبر
تصویب ماده نخست در صحن عمومی
بامداد ۵ نوامبر
تصویب کامل قانون و تشریفات نهایی

نکته حقوقی مهم این است که ماده نخست لایحه سه‌ماده‌ای تصویب معاهده با ماده نخست متن شانزده‌ماده‌ای پیمان تفاوت دارد.

بنابراین خبر امروز را نباید به معنای تصویب جداگانه یکی از تعهدات دفاعی یا تصویب نهایی کل پیمان تفسیر کرد.

 مواضع موافق و منتقد؛ اختلاف درباره حدود تعهدات نظامی
گزارش‌های منتشرشده از مذاکرات پارلمان نشان می‌دهند که حمایت از پیمان تنها به احزاب حاکم محدود نیست.

فائق اوزتراک، از چهره‌های حزب جمهوری‌خواه خلق، ضمن حمایت از اصل همکاری دفاعی منطقه‌ای، خواستار روشن شدن تعریف تهدیدها و حدود اختیارات پارلمان در تصمیم‌گیری‌های نظامی شده است.

در مقابل، فؤاد اوکتای، رئیس کمیسیون امور خارجه، تأکید کرده که پیمان ترکیه را بدون تصمیم مستقل این کشور وارد جنگ نخواهد کرد. خلوصی آکار نیز پیمان مکه را مکمل تعهدات ترکیه در ناتو دانسته است، نه جایگزین آن.

این اختلاف‌ها به دو مسئله اساسی بازمی‌گردند: احتمال گرفتار شدن ترکیه در بحران یمن و محدودیت خروج عادی از پیمان در ده سال نخست پس از لازم‌الاجرا شدن آن.

احتمال اعزام کارشناسان دفاع هوایی و جنگ الکترونیک به عربستان
رویترز در گزارش منتشرشده در ۴ نوامبر، به نقل از مقام‌ها و تحلیلگران، اعلام کرده است که کمک احتمالی ترکیه به عربستان در مرحله نخست بیشتر بر تجهیزات، سامانه‌های دفاع هوایی، اطلاعات، دانش فنی و جنگ الکترونیک متمرکز خواهد بود.

وزیر دفاع ترکیه، یاشار گولر، نیز گفته است انتظار نمی‌رود نیروهای ترکیه در عملیات رزمی یا تهاجمی علیه انصارالله شرکت کنند.

این موضوع هنوز تصمیم قطعی برای اعزام نیرو نیست.

استقرار نظامیان ترکیه در خارج از کشور به مجوز جداگانه پارلمان نیاز دارد.

اهمیت راهبردی: اگر این رویکرد عملی شود، نخستین نقش برجسته ترکیه در پیمان احتمالاً تقویت ظرفیت دفاعی عربستان خواهد بود، نه ورود مستقیم به جنگ زمینی یمن.