دیپلماسی مسکو در کابل

دیپلماسی مسکو در کابل؛ چالش‌ ها و فرصت‌ های تازه برای اسلام‌ آبا

آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان در امور افغانستان و سفیر سابق این کشور در امارات متحده عربی و ایران

​ تعامل روزافزون روسیه با حکومت طالبان در افغانستان، در حال بازطراحی چشم‌انداز دیپلماتیک منطقه است. این تحول با ایجاد گزینه‌های بین‌المللی جدید برای کابل، مانور دیپلماتیک طالبان را افزایش داده و اسلام‌آباد را با واقعیت‌های تازه‌ای در حوزه نفوذ سنتی خود مواجه کرده است.

​ مسکو با شناسایی رسمی حکومت طالبان، حذف نام آنها از فهرست گروه‌های تروریستی و امضای توافقنامه‌ های همکاری نظامی-فنی و اقتصادی، تعاملات خود را به یک شراکت راهبردی ارتقا داده است. انگیزه اصلی کرملین، نگرانی شدید از نفوذ داعش خراسان، قاچاق مواد مخدر و سرایت افراط‌ گرایی به آسیای مرکزی است و تسلط عملی طالبان بر نهادها را یک ضرورت واقع‌گرایانه می‌داند.

​این حضور پررنگ، انحصار دیپلماتیک و اهرم‌ های فشار سنتی پاکستان بر کابل را تضعیف می‌کند. هرچه طالبان شرکای بین‌المللی بیشتری بیاپد، وابستگی کمتری به اسلام‌آباد احساس خواهد کرد. البته پیوندهای جغرافیایی و تجاری مانع از نابودی کامل نفوذ پاکستان می‌شود، اما این عوامل دیگر به معنای تمکین سیاسی طالبان نخواهند بود.

​ چالش اصلی اسلام‌آباد در ناهماهنگی اولویت‌های امنیتی با مسکو نهفته است؛ در حالی که دغدغه حیاتی پاکستان مهار «تحریک طالبان پاکستان» است، تمرکز اصلی روسیه بر مبارزه با داعش خراسان قرار دارد. بنابراین، روابط نزدیک مسکو و کابل خود به خود به اقدام علیه تروریست‌ های ضد پاکستان منجر نخواهد شد.

​ برای مواجهه با این شرایط، پاکستان باید سیاست افغانی خود را بازسازی کند. نخست، باید با ایجاد مشوق‌ های اقتصادی و تعاملات ملموس، منافع متقابل تعریف کند. دوم، از ظرفیت‌ های «سازمان همکاری شانگهای» برای رویکرد منطقه‌ ای در امنیت مرزی استفاده نماید. در نهایت، نفوذ آینده پاکستان به تحقق دستاوردهای عملی همچون مرزهای امن و راه‌ های تجاری فعال بستگی دارد