هیلتون: از موبلی تا جهانی‌شدن و ورود به بازار پاکستان

مقدمه

کُنراد هیلتون در ۲۵ دسامبر ۱۸۸۷ در ایالت نیومکزیکو در ایالات متحده آمریکا متولد شد. او در جوانی، به‌دلیل علاقه به دنیای سیاست، وارد مجلس ایالتی شد؛ اما پس از آشنایی با پشت‌پرده‌های سیاست، از آن دل‌زده شد و تصمیم گرفت سرمایه خود را جمع‌آوری کند و به‌همراه خانواده‌ راهی تگزاس شود تا در آنجا اقدام به تأسیس یک بانک کند. انتخاب تگزاس نیز تصادفی نبود؛ رونق بی‌سابقه صنعت نفت پس از جنگ جهانی اول،  این ایالت را به یکی از قطب‌های اقتصادی آمریکا تبدیل کرده بود.

با این حال، معامله خرید بانک در آخرین لحظه منتفی شد؛ زیرا فروشنده به‌طور ناگهانی قیمت را افزایش داد. کنراد هیلتون که از سفر خسته شده بود و به دنبال مکانی برای استراحت می‌گشت، از ایستگاه قطار سیسکو در تگزاس به آن‌سوی خیابان رفت و وارد هتل کوچک چهـل‌اتاقه‌ای به نام «موبلی» شد. آنچه او دید، صف کارگران نفتی بود که به‌صورت شیفتی و هر هشت ساعت یک‌بار در همان اتاق‌ها می‌خوابیدند؛ وضعیتی که تقاضا برای هتل را به سه برابر ظرفیت واقعی آن رسانده بود.

صاحب هتل نیز از این حجم بالای تقاضا کلافه شده بود و در مذاکره با هیلتون اعلام کرد که اگر او هتل را خریداری نماید، می‌تواند به آرزوی دیرینه خود، یعنی فعالیت در میدان‌های نفتی، برسد. در همین لحظه رؤیای بانکداری به حاشیه رفت و سرنوشت هیلتون در مسیر دیگری رقم خورد.کنراد هیلتون در ۳۱ مه ۱۹۱۹ هتل موبلی را به مبلغ ۴۰ هزار دلار خریداری کرد.

او بعدها در کتاب خاطرات خود با عنوان «مهمان من باش» اظهار داشت که موبلی در نگاه اول تنها «اقامتگاهی برای خوابیدن» به نظر می‌رسید؛ اما همان‌جا بود که پی برد سرنوشت واقعی او نه در بانکداری، بلکه در هتلداری رقم خواهد خورد. کارگران نفتی که شیفت‌های نامنظم داشتند، گرسنه از محل کار بازمی‌گشتند، اما هیچ رستورانی در آن حوالی نبود. او بی‌درنگ ظرفیت نهفته در این وضعیت را کشف نمود و از این‌رو، کافه هتل موبلی را راه‌اندازی کرد که در تمام ساعات شبانه‌روز غذا سرو می‌کرد و به‌زودی به یکی از محبوب‌ترین اماکن غذاخوری شهر سیسکو تبدیل شد. این تجربه نخستین، فلسفه ساده اما ماندگار مدیریت هتلداری هیلتون را شکل داد: شناخت دقیق نیاز مهمان پیش از آنکه خود آن را بیان کند. همین اصل، از آن زمان تا کنون به‌عنوان بنیانی‌ترین مؤلفه فرهنگ سازمانی گروه هیلتون باقی مانده است.

روند شکل‌گیری برند و گسترش تاریخی آن

کنراد هیلتون در سال ۱۹۲۵ نخستین هتل خود را با نام تجاری «هیلتون» را در دالاس افتتاح کرد. در سال‌های بعد، هتل‌هایی در آبیلین، ویکو و ال‌پاسو نیز افتتاح شد. با این حال، بحران اقتصادی بزرگ که از سال 1929 شروع شده بود، در سال ۱۹۳۱ هیلتون را تا مرز ورشکستگی پیش برد؛ به‌گونه‌ای که در سال ۱۹۳۳ ناچار شد هتل ال‌پاسو را تعطیل کند. با کمک سرمایه‌گذارانی همچون خانواده مودی از گالوستون، کسب‌وکار هتلداری هیلتون دوباره احیا شد و به‌طورموقت با یک شرکت دیگر ادغام گردید، و در نهایت توانست موقعیت مالی خود را بازیابد.

در سال ۱۹۴۶ شرکت گروه هتل‌های هیلتون رسماً تأسیس شد و در سال ۱۹۴۷، به‌عنوان نخستین شرکت هتلداری زنجیره‌ای جهان و در قالب یک شرکت سهامی، در بورس نیویورک پذیرفته شد. این رویداد سرمایه لازم برای گسترش بین‌المللی برند را فراهم کرد. کنراد هیلتون  این باور را که “هتل‌ها می‌توانند سفیران صلح و تفاهم میان ملت‌ها باشند”، پشتوانه گسترش بین‌المللی برند خود قرار داد و هتل‌هایی در مادرید، استانبول و دیگر شهرهای جهان افتتاح نمود. تصویر او در سال ۱۹۶۳ برای دومین‌بار(نخستین‌بار در ۱۹۵۳) بر روی جلد مجله تایم منتشر شد؛ افتخاری که تا آن زمان هیچ هتلدار دیگری به آن دست نیافته بود.

کنراد هیلتون در ۳ ژانویه ۱۹۷۹ در سن ۹۱ سالگی در سانتامونیکای کالیفرنیا درگذشت؛ اما میراثی به‌جا گذاشت که امروز با نام گروه جهانی هیلتون شناخته می‌شود و مقر آن در شهر مکلین، واقع در ایالت ویرجینیا، آمریکا، قرار دارد.

تحول درساختار مالکیت گروه هیلتون

گروه هیلتون در ابتدا شرکتی خانوادگی بود و سپس، با توسعه کسب‌وکار خود، به یک شرکت سهامی تبدیل شد. در سال ۲۰۰۷، شرکت بلک‌استون(یک شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی) کل سهام گروه هتل‌های هیلتون را به ارزش ۲۶ میلیارد دلار خریداری کرد.این خرید یکی از بزرگ‌ترین معاملات تاریخ صنعت هتلداری بود و به خروج هیلتون از بازار سهام منجر شد. با این حال، در زمان انجام این معامله، دنیا با بحران مالی جهانی ۲۰۰۸ روبه‌رو شد.

“کریستوفر ناسِتا” که در همان سال ۲۰۰۷ از سوی مالک جدید، یعنی “بلک‌استون”، به‌عنوان مدیرعامل گروه هتل‌های هیلتون منصوب شده بود، نه‌تنها توانست ساختار و موجودیت این مجموعه را در برابر بحران محافظت کند، بلکه حضور مجموعه هتل‌های هیلتون را در بازارهای نوظهور جهان گسترش داد. در سال ۲۰۱۳، هیلتون بار دیگر وارد بورس نیویورک شد و “بلک‌استون” به‌تدریج طی چند سال تمام سهام خود را فروخت؛ تا اینکه سرانجام در سال ۲۰۱۸ کل سهام خود را در هیلتون به‌طور کامل واگذار کرد.

امروز گروه هیلتون یک شرکت سهامی عام با ساختار مالکیت پراکنده است؛ هیچ فرد یا نهاد واحدی کنترل کامل شرکت را در دست ندارد. با این حال، بزرگ‌ترین سهامداران آن هنوز صندوق‌های سرمایه‌گذاری مانند ونگارد، بلک‌راک و فیدلیتی هستند که معمولاً در مدیریت اجرایی هیلتون دخالت نمی‌کنند. نکته قابل توجه آن است که “جاناتان گری”( رئیس هیئت‌مدیره هیلتون از سال ۲۰۲۱)، هم‌زمان رئیس و مدیر ارشد عملیاتی شرکت بلک‌استون است؛ میراثی نمادین از رابطه تاریخی این دو شرکت، هرچند خود بلک‌استون دیگر سهامدار قابل‌توجهی در هیلتون محسوب نمی‌شود.

مدل کسب‌وکار و جایگاه جهانی

امروزه هیلتون با بیش از ۲۲ نشان تجاری در رده‌های لوکس، میانه و اقتصادی، بیش از ۷۵۰۰ هتل و نزدیک به 2/1 میلیون واحد اقامتی را در بیش از ۱۱۸ کشور جهان مدیریت می‌کند. ” کریستوفر ناسِتا” همچنان مدیرعامل این گروه است که از سال ۲۰۰۷ در این سمت قرار دارد.

مدل کسب‌وکار هیلتون بر پایه درآمد مبتنی بر کارمزد استوار است؛ به این معنا که شرکت در ازای ارائه برند، استانداردهای عملیاتی و سیستم رزرواسیون، از سرمایه‌گذاران کارمزد دریافت می‌کند. این مدل، هم ریسک مرتبط با  مالکیت دارایی‌های فیزیکی هتل را کاهش می‌دهد و هم زمینه گسترش سریع برند در بازارهای مختلف را فراهم می‌کند.

راهبرد هیلتون برای ورود به بازار پاکستان

برخلاف دیگر گروه‌ها و شبکه‌های هتلداری حاضر در پاکستان، گروه هیلتون تا همین اواخر حضور چندانی در بازار این کشور نداشت؛ اما حضور این شرکت در بازار پاکستان با همکاری یک شریک محلی آغاز شد. مسئولیت هر دو پروژه اصلی هیلتون در پاکستان، برعهده یک شرکت واحد یعنی “گروه بارون” قرار دارد. گروه بارون یک شرکت بین‌المللی فعال در حوزه‌های هتلداری و هوانوردی است که تمرکز اصلی آن بر مناطق خاورمیانه و آسیای مرکزی قرار دارد.

مدیرعامل این گروه، “ممتاز مسلم”، کارآفرینی است که بیش از پنج دهه در زمینه مدیریت اجرایی تجربه دارد. او از سال ۱۹۷۶ به کسب‌وکار خانوادگی خود پیوسته و در توسعه این شرکت نقش بسزایی ایفا کرده است. پیش از ورود به پاکستان، او مسئولیت توسعه هتل‌های بارون در عراق و افغانستان را نیز برعهده داشت و از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۴ ریاست شورای بازرگانی پاکستان در دبی را عهده‌دار بود. هیلتون پس از ورود به بازار پاکستان، با کمک شرکای محلی، روند توسعه شبکه هتل‌های خود را در این کشور آغاز کرد. در ادامه، هتل‌ها و پروژه‌های زیرمجموعه این گروه در پاکستان به تفکیک مورد بررسی قرار می‌گیرند.

• هتل دابل‌تری هیلتون ناتیاگالی: نخستین توافق میان هیلتون و بارون در اکتبر ۲۰۲۱ با امضای قرارداد میان هیلتون و شرکت بارون انجام شد. پس از چهار سال، در ۱۹ اوت ۲۰۲۵، هیلتون رسماً نخستین هتل خود در پاکستان را افتتاح کرد. این هتل در قلب منطقه کوهستانی گالیات، در نزدیکی پارک لعل‌زار و در فاصله ۸۵ کیلومتری اسلام‌آباد قرار دارد؛ منطقه‌ای که به‌خاطر جنگل‌های کاج و چشم‌اندازهای کوهستانی آن یکی از مقاصد محبوب گردشگری پاکستان، به‌ویژه در فصل تابستان، محسوب می‌شود. این هتل دارای ۱۱۰ واحد اقامتی استاندارد و ۱۴ سوئیت لوکس است. از جمله امکانات این هتل می‌توان به رستوران آسیایی شوگان، رستوران زرین با منوی بین‌المللی و کافه لعل‌زار اشاره کرد. همچنین این هتل دارای امکاناتی همچون خدمات درمانی، باشگاه ورزشی و استخر سرپوشیده است و تنها زمین پدل در یک منطقه کوهستانی پاکستان، در این هتل قرار دارد. برای برگزاری رویدادها، هتل دو سالن به نامهای مشک‌پوری و میرانجانی( هرکدام با ظرفیت 200 نفر) و دو اتاق جلسه کوچک به نام‌های سوهنی و نوری دارد.  در فاصله پنج کیلومتری از هتل، جاذبه‌های طبیعی و تاریخی متعددی مانند قله مشک‌پوری، قله میرانجانی، پارک ملی ایوبیا و کلیسای تاریخی سنت متیو قرار دارد.

“گای هاچینسون”، مدیرکل منطقه خاورمیانه و آفریقای گروه هتل‌های هیلتون، در آیین افتتاحیه این هتل اظهار داشت که پاکستان با دارا بودن میراث فرهنگی غنی و مناظر طبیعی بکر‌  ظرفیت مناسبی برای توسعه صنعت گردشگری دارد و افزود این پروژه بیانگر تعهد گروه هیلتون به ارائه خدمات هتلداری ممتاز در سطح جهانی است. “ممتاز مسلم” نیز مراسم افتتاحیه را به‌منزله یک نقطه‌عطف در صنعت هتلداری پاکستان ارزیابی کرد و تأکید نمود که این پروژه نشان‌دهنده تعهد گروه بارون به رونق صنعت گردشگری در منطقه‌ است.

هتل دابل‌تری هیلتون مولتان: دومین پروژه مشترک هیلتون و گروه بارون، هتل دابل‌تری هیلتون در شهر مولتان است. توافق برای اجرای این پروژه در ژوئن ۲۰۲۲ میان هیلتون و بارون نهایی شد و عملیات ساخت‌وساز آن از مارس ۲۰۲۵ آغاز شده است. این هتل که در شهر تاریخی مولتان، معروف به «شهر عارفان»، احداث می‌شود، در صورت تکمیل دارای ۱۵۹ واحد اقامتی و ۴ رستوران خواهد بود. همچنین در طراحی هتل چند سالن و اتاق مخصوص جلسات نیز در نظر گرفته شده است. طبق توضیحات گروه بارون، این پروژه با ترکیب میراث محلی مولتان و استانداردهای بین‌المللی هیلتون، سبک تازه‌ای از هتلداری نوین را در جنوب ایالت پنجاب عرضه خواهد کرد. بازار هدف این هتل هر دو گروه مسافران تجاری و سیاحتی است.

دیگر پروژه‌های گروه هیلتون در پاکستان: فراتر از قراردادهای هیلتون با گروه بارون، این شرکت با همکاری شرکای تجاری خود نیز در پی گسترش شبکه هتل‌های خویش در پاکستان است. نخستین پروژه، هتل هیلتون گاردن در اسلام‌آباد است که برپایه توافق با شرکت “پریمیر چویس” و با مدیریت “امران ضیاء” ساخته می‌شود. این هتل در منطقه “دی‌اچ‌ای” اسلام‌آباد واقع شده و دارای امکاناتی مانند ۱۱۵ واحد اقامتی، مجموعه ورزشی، کافه و رستوران در حال احداث است. پروژه دوم، هتل دابل‌تری هیلتون در اسلام‌آباد است که حاصل توافق با شرکت “ضبی هاسپیتالیتی” به مدیرعاملی “محمد صادق” است که با ۱۶۷ واحد اقامتی، ۴ کافه رستوران و مجموعه‌ ورزشی، همگی بخشی از یک مجتمع مسکونی–تجاری هستند که در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی جدید اسلام‌آباد، به بهره‌برداری خواهد رسید. سومین پروژه، هتل هیلتون گاردن در حیدرآباد است که قرارداد ساخت آن با شرکت “گوهر پارادایس” به ریاست “محمد حنیف گوهر” در سال ۲۰۲۳ به امضا رسیده است. این پروژه بخشی از یک برنامه وسیع به نام “گوهر گیت” است که شامل خود هتل، یک برج مسکونی، مراکز خرید و مجموعه تفریحی می‌باشد. هتل دارای ۱۴۱ واحد اقامتی، رستوران و کافه، اتاق جلسات و سالن برای برگزاری رویدادهای ویژه خواهد بود و مطابق برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته، قرار است که تا پایان سال ۲۰۲۷ افتتاح شود.

جمع‌بندی

برخلاف برخی گروه‌های هتلداری مانند سرینا یا آواری که سابقه‌ای نسبتاٌ طولانی در پاکستان دارند، هیلتون در بازار این کشور حضوری تازه دارد. اما همین حضور تازه، نشان می‌دهد که وضعیت بازار هتلداری در پاکستان در حال تغییر است: بازاری که تا همین چند سال پیش برای غول‌های جهانی هتلداری جذابیت چندانی نداشت، اکنون آماده پذیرفتن یکی از بزرگ‌ترین و شناخته‌شده‌ترین برندهای هتلداری در جهان است.

نکته قابل توجه آن است که گروه هیلتون برای ورود به بازار پاکستان رویکردی متفاوت را در پیش گرفته است. برخلاف بسیاری از برندهای دیگر که نخستین پروژه‌های خود را در اسلام‌آباد، یا کلان‌شهرهایی مانند کراچی و لاهور اجرا می‌کنند، هیلتون کار خود را از یک دهکده کوهستانی کوچک به نام “ناتیاگالی” آغاز کرده است. این انتخاب بیش از هر چیز نشان‌دهنده دیدگاه هیلتون و گروه بارون است: باور  به پتانسیل گردشگری طبیعت‌محور پاکستان، به‌جای پیروی از راهبردهای معمول ورود کسب‌وکارها به بازارهای تازه.

در سال ۱۹۱۹ و زمانی که کنراد هیلتون پس از شکست مذاکره برای خرید آن بانک تصمیم گرفت هتل موبلی چهـل‌اتاقه را در یک شهر نفتی تگزاس بخرد، هرگز تصور نمی‌کرد که پس از یک قرن، کسب‌وکار او به یکی از نمادهای صنعت هتلداری دنیا تبدیل شود؛ برندی که امروزه نه در دستان خانواده‌ وی، بلکه در مالکیت هزاران سهامدار حقیقی و حقوقی در سراسر جهان قرار دارد. هتل‌های کنونی هیلتون از نظر کیفیت و نوع خدمات هیچ شباهتی به هتل موبلی ندارند، اما فلسفه‌ای که او پایه گذاشت همچنان پایدار است: شناخت دقیق نیاز مسافر و باور به اینکه هتل‌ها می‌توانند بستری برای تعامل و گفت‌وگو میان فرهنگ‌ها را فراهم نمایند؛ همان اصلی که امروزه هیلتون را از یک هتل کوچک در تگزاس به یک شبکه جهانی موفق تبدیل کرده است.